ورزشهای آبی که قابلیت برگزاری به صورت تیمی و انفرادی را دارند، از جمله محبوبترین رشته های ورزشی به شمار میروند. برای آنهایی که ترسی از آب ندارند، قرار گرفتن در بستری از موج های خروشان یا یک استخر آرام، به یک اندازه لذتبخش است. از این رو ورزشکارانی که در رشته هایی چون شنا، واترپلو، موج سواری و غیره فعالیت میکنند، معتقدند که این ورزش ها علاوه بر تاثیرات مثبتی که بر روی جسم آنها میگذارد، بسیار آرامبخش بوده و سلامت روانی را نیز بهبود میبخشند. البته باید بگوییم که همه رشته های ورزشی، تاثیرات یکسانی بر روی روح و جسم ما نمیگذارند. به طور مثال ورزشی نظیر واترپلو میتواند روحیه کار تیمی و استقامت بدنی را افزایش دهد. در حالی که شنا، عضلات را قوی تر کرده و دستگاه تنفسی را بهبود میبخشد. با همه اینها میتوان گفت که تقریباً تمامی این ورزش ها به دلیل خاصیت شناوری موجود در آب، فشار کمتری را روی عضلات بدن اعمال میکنند و آنها را در حالت ریلکس نگه میدارند. همین ویژگی به همراه تاثیر ورزش آبی بر کاهش استرس و اضطراب نیز میتواند یکی از مهمترین مزایای ورزش های آبی باشد.
به طور کلی میتوان گفت که تاثیر ورزش آبی بر تقویت عضلات، به طور واضحی مشخص است. اما این تنها مزیت ورزش کردن در آب نیست. چرا که این رشته ها میتوانند علاوه بر تقویت عضلات و کاهش استرس، عملکرد سیستم قلبی و عروقی را نیز افزایش داده و منجر به تقویتِ روحیه اجتماعی افراد شوند. در ادامه این مطلب از ورزش اپ، بیشتر با مزایای ورزش های آبی و تاثیرات روحی و جسمی آنها در ورزشکاران آشنا میشویم. پس تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
ورزشهای آبی چگونه به کاهش استرس و سلامت روان کمک میکنند؟
همانطور که گفتیم مزایای ورزش های آبی بیشمارند. اما این رشته های ورزشی چطور به کاهش استرس و سلامت روان کمک میکنند؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که به طور طبیعی، قرار گرفتن در یک محیط آرام میتواند به خودی خود، استرس را کاهش دهد و آب به عنوان یک عنصر آرامبخش، این شرایط را به سادگی برای افراد فراهم میکند.
به همین دلیل زمانی که ما در یک استخر شنا میکنیم، در آب شیرجه میزنیم و یا حتی مشغول انجام یک ورزش تیمی نظیر واترپلو هستیم، الگویی از حرکات نرم و کم فشاری را دنبال میکنیم که به دور از تنش های روزانه انجام میگیرند و همین امر نیز کمک شایانی به کاهش استرس میکند. با این حال شاید جالب باشد که بدانید تاثیر ورزش آبی بر کاهش استرس، از نظر علمی نیز قابل اثبات است. در ادامه به توضیح بیشتر این موضوع میپردازیم.
- کاهش هورمون کورتیزول و افزایش سطح اندورفین
هورمون استرس که ما آن را با نام علمی کورتیزول میشناسیم، از جمله هورمون هایی است که سطحِ آن، بر اساس نتایج حاصل از تحقیقات، به هنگام انجام ورزش های آبی، کاهش مییابد. از طرف دیگر بدن در این شرایط، به تولیدِ بیشتر هورمون اندورفین که از جمله هورمون های شادی آور است، میپردازد. از این رو میتوان گفت که یکی دیگر از مزایای ورزش های آبی، این تغییرات شیمیایی است که در نهایت، منجر به کاهش استرس و بهبود سلامت روان افراد میشوند. ناگفته نماند که فعالیت ورزشی در آب، خون رسانی به ارگان های بدن از جمله مغز را نیز افزایش میدهد و همین امر نیز به بهبود تمرکز ورزشکاران کمک میکند.
- پیشگیری از افسردگی
به طور کلی میتوان گفت که تقریباً تمامی ورزش های گروهی، تاثیرات اجتماعی قابل توجهی را به دنبال دارند که یکی از آنها افزایش تعاملات اجتماعی است. با این حال ورزش هایی که به صورت تیمی در آب انجام میشوند، نسبت به سایر ورزش ها مزیت فعالیت در یک محیط آرام را نیز دارند. به همین دلیل علاوه بر افزایش تعاملات اجتماعی، میتوانند استرس، افسردگی و اضطراب را نیز کاهش داده و یا از ابتلا به آنها پیشگیری کنند.
تاثیر ورزش های آبی بر تقویت عضلات و سلامت جسمی چیست؟
ورزش های آبی با اینکه فشار قابل توجهی را به عضلات وارد نمیکنند اما یکی از بهترین راهکارها برای تقویت عضله ها به شمار میروند. ورزش کردن در آب بر خلاف تمرین در فضای آزاد، به تلاش بیشتری برای انجام صحیحِ تکنیک ها و الگوهای حرکتی نیاز دارد. به همین دلیل نیز میتواند در مدت زمانی کوتاهتر و به شکلی موثرتر، عضلاتی که در معرض مقاومت آب قرار میگیرند را تقویت کند. همین امر نیز موجب شده است تا در سالهای اخیر، شاهد محبوبیت روزافزون رشته هایی مثل بدنسازی در آب و موج سواری باشیم که نمونه بارزی از ارتباط مستقیم میان انواع ورزش آبی و سلامت قلب و عضلات هستند.
علاوه بر اینها، تمرین کردن در آب، منجر به کاهش فشار خون نیز میشوند. در نتیجه ورزشکار، قلب و عروق سالمتری خواهد داشت که ضربان منظم تری هم دارند. در این بین ناگفته نماند، نتایج تحقیقاتِ بسیاری، حاکی از آن است افرادی که در رشته های ورزشی آبی فعالیت میکنند، دارای سطح کلسترول سالمتری هستند. همین ویژگی نیز به همراه فشار خون کمتر، خطر ابتلا به بیماری های قلبی را در این ورزشکاران کاهش داده و طول عمرِ قابل توجهی را در حرفه آنها تضمین میکند.
در این میان، این سوال نیز مطرح میشود که چه ارتباطی بین ورزش آبی و سلامت مفاصل وجود دارد و آیا این نوع ورزش مناسب افراد دارای مشکلات مفصلی است یا خیر؟ شاید جالب باشد که بدانید انجام انواع ورزش های آبی برای کسانی که با مشکلات مفاصلی دست و پنجه نرم میکنند، مفید است. زیرا همانطور که گفتیم تمرینِ حرکات در آب، فشار کمتری را به مفاصل وارد میکند و خاصیت شناور بودن آب، موجب کاهش وزن ورزشکار میشود. در نتیجه درد مفاصل و آسیب دیدگی آنها کمتر نمود پیدا میکند. بر همین اساس فرد میتواند ضمن داشتن این مشکلات، ورزش کرده و از تاثیرات مثبت آن بر روی سلامت روان و جسم خود بهرهمند شود.
معرفی انواع ورزشهای آبی و فواید هر کدام
تا اینجای مطلب با مزایای ورزش های آبی و تاثیراتی که این رشته های ورزشی بر روی سلامتی ما دارند، آشنا شدیم. حال بد نیست تا در ادامه، نگاهی هم به خودِ ورزش ها داشته باشیم و بیشتر با هر یک از آنها آشنا شویم.
شنا؛ ورزشی که چربی ها را میسوزاند!
ورزش شنا به طور کلی از 4 تکنیک خاص پیروی میکند که ما آنها را با نام های کرال سینه، کرال پشت، قورباغه و حرکت پروانه میشناسیم. شاید جالب باشد که بدانید تمامی تکنیک های این ورزش و حتی شنای نمایشی، فعالیت های هوازی به شمار میروند. از این رو نیازمندِ کالری زیادی هستند که آن را از طریق سوزاندن چربی ها به دست میآورند.
این ورزش که شاید بتوانیم آن را از جمله اولین ورزش های تاریخ بشر بدانیم، تمامی عضلات بدن را درگیر خود میکند. چرا که ورزشکار باید همزمان که در حالِ تلاش برای شناور ماندن بر روی آب است، عضلاتی که مقاومت آب بر روی آنها تاثیر میگذارد را هم برای به جلو راندنِ بدن، به کار بگیرد. به این ترتیب میتوان تقویت تمامی عضلات و حتی قلب را از جمله مزایای ورزش های آبیِ اینچنینی قلمداد کرد. ناگفته نماند که ماهیت هوازی بودن تکنیک های شنا، به افزایش ظرفیت تنفسی ورزشکار نیز کمک میکند و سلامت جسم و روان او را بهبود میبخشد.
شیرجه؛ ورزش پریدن در آب
شیرجه زدن، شاید در طبیعت از روی صخره ها ممکن باشد اما به عنوان یک ورزش، نیازمند یک سکو یا تخته پرشی است که در ارتفاع مشخصی نسبت به استخر قرار گرفته است. به این ترتیب که ورزشکار بر روی سکوی مشخص شده قرار گرفته و پس از آمادگی، با حرکاتی که اغلب جنبه نمایشی یا اکروباتیک دارند به درون آب استخر میپرد. اما این پرش نیازمند هماهنگی عضلات دست و پا، حفظ تعادل و موارد دیگری است که تقویت آنها، جلسات تمرینی متعددی را میطلبد. علاوه بر این شیرجه زدن موجب افزایش اعتماد به نفس شده و این رشته را میتوان نمونه بارزی از تاثیر ورزش آبی بر کاهش استرس نیز دانست. در نهایت ناگفته نماند که افزایش تمرکز یکی دیگر از فواید انجام این رشته از ورزش های آبی است.
واترپلو؛ یک ورزش گروهی وابسته به مهارتهای فردی!
درست است که واترپلو ورزشی است که به صورت تیمی انجام میشود. اما جالب است بدانید این ورزش تا اندازه قابل توجهی به مهارتهای فردیِ اعضای گروه وابسته است. چرا که واترپلو یک فعالیت پر تحرک است. از این رو ورزشکارانی که به انجام آن میپردازند، باید قدرت بدنی و استقامت بالایی داشته باشند. با این حال، اینطور هم نیست که ورزشکاران با آمادگی کامل در یک تیم شرکت کنند و از انجام این ورزش، سودی نبرند.
واترپلو همانند دیگر ورزش های گروهی، روحیه انجام کار تیمی را در افراد بالا میبرد و با افزایش تعاملات، مهارت های اجتماعی را بهبود میبخشد. این ورزش همچنین کالری بالایی را در بدن میسوزاند و مزایای ورزش های آبی مشابه نظیر شنا نیز در آن دیده میشود. بر این اساس ورزشکاری که در این رشته فعالیت میکند، به تدریج عضلات و سیستم قلبی و عروقی خود را نیز تقویت میکند.
موج سواری؛ یک چالشِ پر از تمرکز
اگر تصور میکنید چالش و هیجان زیادی که قرار است در موج سواری تجربه کنید، هیچ پیش نیاز خاصی ندارد، سخت در اشتباهید. چرا که برای موفقیت در این رشته ورزشی باید علاوه بر عضلات بدن، تمرکز خود را نیز تقویت کنید. پس از آن میتوانید با فعالیت در این ورزش، مهارت های تعادلی خود را افزایش داده و به دلیل ارتباط مستقیم با طبیعت، آرامش و سلامت روان خود را نیز بهبود ببخشید. در این بین فراموش نکنید که این ورزش را باید با تجهیزات ایمنیِ کامل به انجام برسانید و قبل از تسلط کامل در آن، حتماً زیر نظر یک متخصص فعالیت کنید.
بدنسازی در آب؛ تقویت عضلات بدون اعمال فشار اضافه
همانطور که قبلاً گفتیم، ورزش کردن در آب از اعمال فشار بیش از اندازه و اضافه بر روی عضلات جلوگیری میکند. با این حال غلبه بر مقاومت آب، موجب میشود تا ورزشکار بتواند در مدت زمان کمتری، عضلات خود را به شکل موثرتری پرورش دهد.
از این رو اگر به دنبال تقویت عضلات خود هستید اما نمیخواهید با اعمال فشار اضافه بر آنها، دچار مشکلات مفاصلی شوید، حتماً بدنسازی در آب را امتحان کنید. این نوع ورزش ضمن تقویت قدرت بدنی به کاهش وزن نیز کمک میکند و اگر با تجهیزات مخصوص به خود نظیر وزنه و باندهای کششی انجام بگیرد، نمونه مناسبی از تاثیر ورزش آبی بر تقویت عضلات خواهد بود.
هنگام انجام ورزش های آبی چه نکاتی را باید مورد توجه قرار دهیم؟
بعضی از افراد تصور میکنند از آنجایی که ورزش های آبی در بستر آب و در یک محیط آرامش بخش به انجام میرسند، نیازمند رعایت هیچ نکته خاصی نیستند. در حالی که حتی حرفه ای ترین ورزشکاران نیز باید با تجهیزات ایمنی کامل، در این رشته های ورزشی فعالیت کنند تا هیچ خطر یا آسیبی آنها را تهدید نکند. به همین منظور نیز در ادامه به بررسی چند نکته مهم در این زمینه میپردازیم.
- تفاوتی ندارد که در بستر آب فعالیت میکنید یا در خشکی، به هر حال برای اینکه از آسیب های ورزشی در امان بمانید، باید از آمادگی جسمانی لازم برای شروع رشته ورزشی مورد نظر خود برخوردار باشید. در غیر اینصورت، بهتر است تمرینات خود از با حرکت های سبک شروع کرده و تحت نظر مربی فعالیت کنید.
- فراموش نکنید که قبل از شروع تمرین، شرایط محیط ( در اینجا استخر) را بررسی نمایید. توجه داشته باشید، محیطی که در آن ورزش میکنید باید ایمن، تمیز و دارای امکانات مناسب باشد.
- حتی به عنوان یک ورزشکار حرفه ای نیز باید از تجهیزات ایمنی استفاده کنید. به یاد داشته باشید که همین عینک شنا، لباس غواصی یا تخته، در صورتی که از کیفیت مناسبی برخوردار باشند، میتوانند شما را از آسیب ها مصون بدارند.
- با توجه به نوع ورزشِ خود، دمای آب را تنظیم کنید. فراموش نکنید که قرار گرفتن در آب سرد برای مدت زمان طولانی میتواند باعث انقباض عضلات و صدمات احتمالی دیگر شود.
- جالب است بدانید، بدن ورزشکارانی که در رشته های ورزشی آبی فعالیت میکنند نیز ممکن است دهیدراته شود. پس برای جلوگیری از این مشکل، در فواصل منظم از آب سالم و بهداشتی استفاده کنید و بدن خود را هیدراته نگه دارید.
- از طولانی کردن جلسات تمرین بپرهیزید و در فواصل منظم استراحت کنید. همچنین اگر احساس خستگی یا ناراحتی کردید، تمرین را متوقف نمایید.
سخن پایانی
در این متن با بسیاری از مزایای ورزش های آبی از جمله ارتباط میان انواع ورزش آبی و درمان بیماری ها آشنا شدیم. حال دیگر میدانیم که فعالیت در این رشته های ورزشی میتواند ضمن کاهش استرس و فشارهای روزمره، تاثیر به سزایی در سلامت روان افراد داشته باشد و حتی به عنوان یک راهکار موثر در این زمینه مورد استفاده قرار بگیرد. با این وجود نمیتوان منکر تاثیر ورزش آبی بر تقویت عضلات ورزشکاران نیز شد. چرا که این ورزش ها نیز همانند سایر رشته های ورزشی، با به کارگیری عضلات مختلف موجب افزایش قدرت بدنی و بهبود عملکرد سیستم قلبی و عروقی بدن میشوند.
از سوی دیگر افزایش انعطاف پذیری بدن و محیطی که تمرینات در آن صورت میگیرد یعنی آب نیز، از اعمال فشار اضافه بر عضلات جلوگیری کرده و حتی دردهای مفاصلی و مشکلاتی نظیر دیسک کمر و درد زانو را بهبود میبخشد. بر همین اساس مزایای این ورزش ها تنها به روان ورزشکاران محدود نمیشود و سلامت جسمی آنها را نیز به دنبال دارد. همین تاثیرات دوگانه نیز در نهایت میتواند کیفیت زندگی شما را بهبود ببخشد و به افزایش تعاملات اجتماعی، تمرکز و تعادل در زندگیتان منجر شود.
