هرچند که نمیتوان تاثیرات ورزش بر روی رشد و توسعه فردی را به سن و سال محدود کرد، اما بد نیست بدانید که تاثیر تحرک و اساساً ورزشِ هدفمندی که از کودکی آغاز شود، در زندگی افراد، عمیق تر است. از این رو بسیاری از والدینی که به سلامت کودک خود اهمیت میدهند، برای تقویت سیستم ایمنی و بهبود سلامت روح و جسم فرزندشان، از ورزش به عنوان یک ابزار قدرتمند در زندگی آنها استفاده میکنند. چرا که ورزش کودکان در صورتی که متناسب با سن و توان جسمی آنها انتخاب شود، میتواند موجب افزایش تمرکز، جلوگیری از افزایش وزن و کم تحرکی، کاهش استرس و عواملی از این دست، در کودکان شود.
با همه اینها و با وجود اهمیتی که انتخاب ورزش مناسب در زندگی کودکان دارد، برخی از والدین همچنان مردد هستند که کدام رشته را به عنوان بهترین ورزش برای کودکانِ خود انتخاب کنند. به همین دلیل نیز ما، در این مطلب از ورزش اپ قصد داریم، ضمن معرفی انواع ورزش کودکان، با بررسی عواملی که شما به عنوان پدر و مادر، باید در انتخاب رشته ورزشی مناسب کودک خود، به آنها توجه کنید، به شما کمک کنیم. پس اگر سوالاتی در این زمینه دارید، تا پایان همراه ما باشید.
چرا ورزش برای کودکان مهم است؟
پیش از این گفتیم که ورزش و تحرک داشتن برای کودکان مهم است. اما چرا؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که سلامت کودک به عوامل متعددی وابسته است. برخی از این عوامل با رژیم غذایی درست و البته غنی در ارتباط است، برخی از آنها ریشه های روحی و روانی دارد و دسته دیگری نیز با تحرک، به تحقق میرسد. با این حال تاثیرات ورزش را نمیتوان به جسم کودک محدود کرد. چرا که ورزش کردن علاوه بر سلامت جسمانی، با افزایش تمرکز و کاهش استرس، به رشد کودک از نظر ذهنی نیز کمک میکند و حتی تعاملات اجتماعی او را بهبود میبخشد و روابط دوستانه تازه ای را برای فرزند شما ایجاد میکند.
همچنین تقویت سیستم ایمنی در کنار تخلیه انرژی که از طریق فعالیت های ورزشی صورت میگیرد، سبب میشود تا کودک راحتتر به خواب برود و خواب شبانه بهتری را تجربه کند. با این وجود بیایید تا در ادامه، نگاه عمیق تری به برخی از مهمترینِ این تاثیرات داشته باشیم.
نقش ورزش بر رشد جسمانی کودک
ورزش های مناسب کودکان، اغلب ورزش هایی هستند که قدرت بدنی عجیبی نمیخواهند، ساده و سرگرم کننده هستند و بسیاری از کودکان به آنها به چشم بازی نگاه میکنند. با این حال، این بازی های کودکانه، از آنجایی که از الگوهای خاصی پیروی میکنند و به صورت هدفمند اجرا میشوند، بر روی سلامت کودک و رشد جسمانی او تاثیر میگذارند.
توجه داشته باشید که ورزش کودکان نیز همانند رشته های ورزشی مخصوص به بزرگسالان، دارای قاعده و قوانین مخصوص به خود است و به صورت منظم انجام میشود. همین نظم نیز موجب میشود تا کودک، فعالیت بدنی مداومی را انجام دهد که در نهایت، عضلات و استخوانها را تقویت میکند. بر این اساس فرزند شما از ابتلا به بیماری های ناشی از کم تحرکی نظیر چاقی، مصون میماند.
علاوه بر اینها از آنجایی که بدن در سنین کودکی منعطف تر است، ورزش کودکان میتواند انعطاف پذیری و حتی تعادل کودک را نیز بهبود ببخشد و انجام فعالیت های روزمره او را در کودکی و بعدها، حتی در بزرگسالی، ساده تر نماید.
نقش ورزش بر رشد ذهنی کودک
همانطور که گفتیم اثرات ورزش علاوه بر بدن، روی ذهن کودک نیز نمایان میشود. به طور مثال کودکی که ورزش میکند، اغلب نسبت به هم سن و سالان خود، اعتماد به نفس بیشتری دارد و میتواند با تمرکز بیشتری فعالیت های روزمره و یا حتی تکالیف درسی خود را به انجام برساند. کودکان ورزشکار همچنین، شاد و پر نشاط تر هستند و با روحیه بیشتری روز خود را آغاز میکنند.
جدا از اینها، انجام ورزش انفرادی در کودکان اغلب موجب افزایش خلاقیت آنها شده و ورزش گروهی نیز روحیه انجام کار تیمی آنها را بالا میبرد. البته ناگفته نماند که در این میان ورزشهای ذهنی نظیر شطرنج، علاوه بر این تاثیرات، حافظه کودک را نیز بهبود میبخشند و قدرت تصمیم گیری او را افزایش میدهند.
فواید اجتماعی ورزش برای کودکان
هر چند که ورزش انفرادی نیز به نوبه خود، تعاملات کودک را بهبود میبخشد، اما ما فواید اجتماعی ورزش برای کودکان را بیشتر در ورزش های گروهی میبینیم. چرا که انجام این ورزش ها به فرزند شما این امکان را میدهد تا در حین بازی و تمرین، علاوه بر قواعد بازی، مهارت های اجتماعی را نیز فرا بگیرد و حس تعلق خاطر به یک تیم یا گروه را تجربه کند.
به طور مثال مربی کودک در یک ورزش تیمی نظیر طناب کشی، به کودک میآموزد که باید با تکیه و اعتماد به هم تیمی های خود، حریف را شکست دهد و موفقیت، با کارِ تیمی حاصل میشود. بدیهی است که این اعتماد و تعامل، به تقویت دوستی ها کمک کرده و منجر به رشد عاطفی و اجتماعی کودک نیز میشود. گذشته از اینها، کودک در روندِ این کار میآموزد که با هم تیمی ها و مربیان خود ارتباط برقرار نماید و مهارت های خود در این زمینه را نیز بهبود ببخشد.
عوامل موثر بر انتخاب رشته ورزشی مناسب کودکان
بدیهی است که به عنوان والدین باید عوامل متعددی را جهت انتخاب بهترین ورزش برای کودکان خود، مورد توجه قرار دهید. چرا که کودک شما به تنهایی نمیتواند یک رشته را از میان صدها رشته ورزشی مختلف انتخاب نموده و تصمیم بگیرد که آیا در آن فعالیت کند یا خیر؟ بنابراین توصیه میکنیم قبل از اینکه ورزشی را به فرزند خود پیشنهاد کنید، عوامل زیر را مورد بررسی قرار دهید:
- کودک شما چه هدفی از باشگاه رفتن دارد؟
گاهی ممکن است شما (والدین) به دلایل متعددی نظیر بهبود سلامت جسمی، ذهنی و غیره، که در ابتدای این مطلب به بررسی آنها پرداختیم، تمایل داشته باشید که فرزندتان را در یک باشگاه ورزشی ثبت نام کنید. در حالی که کودک شما، هیچ علاقه ای به انجام این کار ندارد و یا اساساً استعدادِ او در زمینه های دیگری به غیر از ورزش است. در چنین شرایطی توصیه میکنیم که هدف را از ورزشِ حرفه ای به یادگیری یک مهارت و یا تنها ایجاد یک سرگرمی تغییر دهید. زیرا با این کار به احتمال زیاد میتوانید کودک خود را ترغیب کنید که حتی برای یکبار هم که شده، به باشگاه برود و سرگرمی جدیدی را برای خود پیدا کند.
در مقابل اگر کودکی پر جنب و جوش دارید که ورزش کردن به صورت حرفه ای، جز علایق و اهداف او است، در این مسیر با او همگام شوید و تلاش کنید تا به او در دنبال کردن اهدافش کمک کنید. به این ترتیب، پیش از هر چیز، بهتر است با ارزیابی هدف کودک از شرکت در فعالیت های ورزشی، به او در پیدا کردن ورزش های مناسب کودکان کمک کنید.
- رشته ورزشی مناسب را چطور انتخاب کنید؟
برای انتخاب بهترین ورزش برای کودکان، باید شناخت درستی از روحیات و سلیقه فرزند خود داشته باشید. بر این اساس میتوانید انواع ورزش گروهی یا انفرادی مناسب کودکان را به فرزند خود پیشنهاد کنید. البته فراموش نکنید که رشته ورزشی انتخابی شما باید با سلیقه کودکتان و سن او نیز تناسب داشته باشد. چرا که ورزش کردن با کودکانی که از فرزند شما بزرگتر، کوچکتر و یا به طور مثال قدرتمندتر هستند، به هیچ عنوان ساده نیست و میتواند به جای انگیزه دادن به کودک برای ورزش، موجب از دست دادن اعتماد به نفس او نیز بشود.
- برای ورزش کودکان باید تا چه اندازه هزینه کنید؟
پاسخ این سوال تا اندازه زیادی به رشته ورزشی که برای فرزند خود انتخاب میکنید، وابسته است. همینطور ورزش کردن به صورت آماتور یا حرفه ای، مقدار هزینه های متفاوتی را میطلبد. اما معمولاً در ابتدای کار، شما باید برای خرید تجهیزات ورزشی کودک، لباس مخصوص در ورزش هایی نظیر کاراته و جودو، کفش مناسب و شهریه باشگاه ورزشی، هزینه کنید.
- چه مقدار زمان باید به ورزش کودکان اختصاص بدهید؟
اگر تعطیلات تابستانیِ کودک خود را با کلاس های متنوع پر کرده اید و یا اینکه قصد دارید در ماه های تحصیلی سال، فرزند خود را به باشگاه بفرستید، بهتر است قبل از هر چیز، زمان و ظرفیت کودک خود را در نظر بگیرید. توجه داشته باشید برنامه ای که برای تمرینات ورزشی فرزند خود میچینید، باید به گونه ای باشد که کودک را خسته نکرده و یا از ورزش کردن دلزده نکند. در چنین شرایطی میتوانید با توجه به ظرفیت و علاقه کودک خود، دو تا سه روز در هفته و در هر جلسه 1 تا 2 ساعت را بسته به نوع رشته، به ورزش کودکان اختصاص دهید.
- آیا باید به امکانات جانبی باشگاه کودک خود توجه کنید؟
بسیاری از ورزش های مناسب کودکان نیاز به امکانات جانبی خاصی ندارند. از این رو لازم نیست به دنبال باشگاهی باشید که دارای استخر، سونا یا به طور مثال سالن ماساژ است. به این ترتیب میتوانید از هزینه های اضافی نیز بکاهید. با این حال، همچنان بهتر است باشگاهی را برای ورزش و تمرین فرزند خود انتخاب کنید که دارای چند مربی کودک مجرب بوده و از امکانات و تجهیزات ورزشی کودک بهره گرفته است.
معرفی بهترین رشتههای ورزشی برای کودکان
انتخاب بهترین ورزش برای کودکان، به عوامل بسیاری وابسته است که در ابتدای این مطلب، به بررسی برخی از آنها پرداختیم. البته علاوه بر این موارد باید نیازهای اجتماعی، جسمی، علایق فردی و نیاز کودک به بازی، ارتباط و تجربه کارِ فردی یا گروهی را نیز در نظر بگیرید. پس از آن، میتوانید با توجه به اولویت های خود و فرزندتان، بهترین ورزش برای کودکان را از میان رشته های ورزشی قرار گرفته در دسته بندی های زیر انتخاب کنید.
ورزشهای گروهی
انواع ورزش های گروهی در رده سنی کودکان، معمولاً بازی های همراه با توپ را شامل میشوند. بر این اساس کودک میتواند در تیمی از هم سن و سالان خود، به انجام ورزش های والیبال، فوتبال و یا حتی بسکتبال بپردازد.
شاید جالب باشد که بدانید این ورزش ها از آنجایی که همراه با یک وسیله ورزشی ( در اینجا توپِ والیبال، بسکتبال یا فوتبال) انجام میشوند، به کودک کمک میکنند تا هماهنگی لازم را میان توپ، چشم ها و دست یا پای خود ایجاد کند و از این طریق، تمرکز خود را افزایش دهد.
همچنین تیمی بودنِ کار، مهارت های اجتماعی کودک را نیز در کنارِ استقامت بدنی و قدرت او افزایش میدهد. از این رو در صورتی که این نوع از ورزش کودکان، با روحیه فرزند شما سازگار است، میتوانید آنها را در فهرست ورزش های مناسب کودکان خود قرار دهید.
ورزشهای انفرادی
بسیاری از رشته های ورزشی چه آنهایی که با جسم کودک سر و کار دارند، نظیر شنا، اسکیت، دوچرخه سواری و تنیس و چه ورزش های ذهنی مانند شطرنج، در گروه ورزش های انفرادی قرار میگیرند. این نوع از ورزش کودکان، بیشتر به تقویت اعتماد به نفس کودک کمک میکنند و از او فردی مستقل و توانمند میسازند. با این حال ممکن است به اندازه ورزش های گروهی بر روی مهارت های ارتباطی فرزند شما تاثیرگذار نباشند.
هنرهای رزمی
کودکان زیادی فارغ از جنسیتِ خود، به ورزش های رزمی علاقمند میشوند و اغلب آن را با جدیت دنبال میکنند. بنابراین اگر دختر کوچک شما ترجیح میدهد تا به جای لباس پرنسس ها، لباس کاراته بپوشد، نباید تعجب نکنید.
پایه و اساس بسیاری از هنرهای رزمی مانند کاراته، تکواندو و جودو، آموزشِ احترام و انضباط به ورزشکاران است. با این حال کودکانی که در این رشته های ورزشی فعالیت میکنند، علاوه بر موارد یاد شده، تکنیک های دفاعی را نیز میآموزند و بدن و ذهن خود را هم تقویت میکنند.
ورزشهای آبی
اگر تا به اینجا، موفق به یافتنِ بهترین ورزش برای کودکان خود نشده اید، بهتر است با دسته چهارم از ورزش های مناسب کودکان یعنی ورزش های آبی آشنا شوید. این گروه، ورزش های مختلفی نظیر شنا، واترپلو و شنای نمایشی را در برمیگیرد که همگی عضلات و استقامت بدن را تقویت میکنند. همچنین از آنجایی که این ورزش ها در بسترِ آب صورت میگیرند، برای کودکانی که ترسی از آب ندارند، سرگرم کننده و لذتبخش نیز هستند.
سخن پایانی؛ توصیه هایی به والدین
به عنوان پدر و مادر قطعاً دغدغه های بسیاری برای فرزندان خود دارید. اما باید یادآور شویم که گاهی انتخاب یک رشته ورزشی به تنهایی، پاسخگوی نیاز کودک شما نیست. چرا که شما باید در انتخاب ورزش مناسب برای کودکان خود به چند نکته بسیار مهم توجه کنید که در ادامه به جمع بندی آنها میپردازیم.
- گاهی ممکن است کودک شما، هدف را گم کند و یا از دنبال کردن آن، خسته و دلزده شود. در چنین شرایطی، بسیار مهم است که محیط را مثبت نگه دارید و با انگیزه دادن به کودک برای ورزش، او را در این مسیر تشویق و همراهی کنید. به طور مثال ساده ترین کاری که میتوانید برای این منظور انجام دهید، این است که به تماشای مسابقه یا تمریناتِ فرزند خود بروید و از تلاش های او حمایت کنید.
- فراموش نکنید که فقط مثبت نگه داشتنِ محیط خانه، کافی نیست. بنابراین از یک مربی کودک با تجربه و دلسوز کمک بگیرید تا محیط باشگاه نیز، انگیزه لازم را برای ادامه دادن در کودک شما ایجاد کند. برای این کار میتوانید سری به باشگاه های ورزشی مختلف بزنید و از تمرینات مربیان مختلف با کودکان دیدن کنید. همینطور بد نیست نظر والدین دیگر را جویا شوید و پس از کسب اطلاعات لازم، فرزند خود را در باشگاه مورد نظر ثبت نام کنید.
- بودجه ای را به خرید تجهیزات ایمنی اختصاص دهید. به طور مثال اگر فرزند خود را در کلاس اسکیت ثبت نام کرده اید، حتماً با تهیه زانو بند، کلاه و آرنج بند اسکیت، ایمنی فرزند خود را به هنگام ورزش کردن تضمین کنید. در ادامه نگاهی هم به محیط باشگاه داشته باشید و از ایمنی تجهیزات ورزشی کودک خود و فضای تمرینیِ او، اطمینان حاصل نمایید.
- بدیهی است که مربی کودک، قبل از ورزش کردن، اصولِ گرم کردن بدن و آماده سازی آن برای شروع تمرین را به کودک شما آموزش میدهد. با این حال اگر فرزند شما ساعاتی را نیز در خانه، به تمرین و ورزش اختصاص میدهد، حتماً تمرینات لازم برای گرم کردن را با او انجام دهید تا از این طریق از آسیب دیدگی های احتمالی جلوگیری کنید.
- هیچ گاه کودک خود را به انجامِ ورزشی که به آن علاقه ندارد، مجبور نکنید. به یاد داشته باشید که بهترین ورزش برای کودکان شما، همان رشته هایی هستند که با توجه به عوامل فوق و صد البته، علاقه فرزندتان انتخاب شده باشند. چرا که اجبار، به خودیِ خود، انگیزه را از بین میبرد و در بسیاری از مواقع حتی ورزش کودکان را بی اثر و چه بسا مخرب میسازد.
در پایان امیدواریم که با در نظر گرفتن این توصیه ها بتوانید در مسیر سلامت و رشد کودک خود، گام بردارید و در صورت نیاز به آشنایی با سایر رشته ها و ورزش های مناسب کودکان، مقالات دیگر ما را در ورزش اپ مطالعه کنید.
