شاید برخی از مربیان ورزشی، مربیگری را به عنوان شغل دوم و یا حتی یک سرگرمی، دنبال کنند. این موضوع به ویژه در مورد کسانی که مسیر مربی شدن را از روی علاقه به ورزش آغاز میکنند، بیشتر صادق است. اما واقعیت امر این است که مربیگری یک شغل حرفه ای با مسئولیت ها، تعهدات و حقوق مشخص است و همکاری با باشگاه ها، مدیریت کلاس های ورزشی و راهبریِ شاگردان، نیازمند نگاهی کاملاً حرفه ای به این شغل است.
یکی از ابزارهایی که مربی میتواند به کمک آن، به صورت حرفه ای در این مسیر قدم بردارد، عقد قرارداد همکاری با باشگاه ها است. البته لازم به ذکر است که همه قراردادها، الزاماً یک همکاری حرفه ای و بی دردسر را تضمین نمیکنند. چرا که برخی از آنها، نه تنها از مربی حمایت نمیکنند، بلکه مشکلات جدی مالی، حقوقی و شغلی را نیز برای او ایجاد میکنند. بنابراین، آشنایی با نکات حقوقی مهم برای هر مربی ورزشی، قبل از امضای قرارداد استخدام ضروری است. به طور مثال موضوعاتی مانند نوع قرارداد، مدت زمان همکاری، شرح وظایف، میزان دستمزد، شرایط فسخ قرارداد، بیمه و حتی موارد تبلیغاتی، از جمله مواردی هستند که باید به دقت در قرارداد ذکر شوند. با این حال همه مربیان از این موارد مطلع نیستند. به همین دلیل نیز قصد داریم تا در ادامه این مقاله از ورزش اپ، به بررسی هفت نکته کلیدی که هر مربی ورزشی باید پیش از امضای قرارداد با باشگاه به آنها توجه کند، بپردازیم. از این رو اگر به مربیگری علاقمند هستید و یا به تازگی قدم در این راه گذاشته اید، تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.
1. نوع قرارداد مربی ورزشی و مدت زمان آن
همکاری با یک باشگاه ورزشی، نیازمند بستن قراردادی است که شما را به عنوان مربیِ آن باشگاه معرفی میکند. اما این قرارداد چگونه قراردادی است و اساساً باید از چه نوعی باشد؟ بد نیست بدانید که قراردادهای همکاری با مربیان ورزشی، معمولاً در قالب یکی از دو نوع قرارداد استخدامی و یا قرارداد پیمانکاری تنظیم میشوند. هر یک از این قراردادها، مزایا و معایب خاص خود را دارند. به طور مثال مربی با بستن قرارداد استخدام، به صورت رسمی جزو کارکنان باشگاه محسوب شده و مشمول قوانین کار، بیمه و مزایا میشود. از این رو شما با بستن این نوع از قرارداد، امنیت شغلی بیشتری داشته و امکان بهره مندی از بیمه و مزایا را نیز دارید. اما با استخدام در یک باشگاه، محدودیت هایی نظیر عدم انعطاف پذیری در انتخاب کلاس ها و همکاری با سایر مجموعه ها را نیز برای خود ایجاد میکنید.
در مقابل، قرارداد پیمانکاری، بر اساس پروژه یا مدت زمان خاصی تعریف میشود و رابطه استخدامی مستقیمی را ایجاد نمیکند. با این حال با بستن این نوع قراردادِ کاری، شما به عنوانِ مربی، آزادی عمل بیشتری دارید، اما باید مسئولیت های بیشتری را نیز شخصاً بر عهده بگیرید.
نکته کلیدی دیگری که پس از مشخص کردن نوع قرارداد باید به آن توجه کنید، تعیین دقیقِ مدت زمان همکاری است. به این ترتیب باید در قرارداد شما مشخص شود که مدت زمان همکاری، یک ترم، شش ماه یا یک ساله است. همچنین بهتر است تعیین کنید که آیا تمدید قرارداد به صورت خودکار خواهد بود یا نیاز به توافق مجدد دارد. توجه داشته باشید که مشخص کردن تاریخ شروع و پایان قرارداد، از اختلافات احتمالی آینده جلوگیری میکند و پایه گذار یک همکاری شفاف است. بنابراین قبل از امضای قراردادِ همکاری، نوع قرارداد و مدت زمان دقیق آن را مشخص کرده و از صحت آن، اطمینان حاصل کنید.
2. شرح دقیق وظایف مربی ورزشی
از جمله دیگر بخش های مهم در قرارداد مربیان ورزشی با باشگاه ها، بخش مربوط به شرح وظایف مربی است. این بخش تعیین میکند که باشگاه از مربیِ خود، چه انتظاراتی دارد و او را مسئول چه وظایف و کارهایی میداند. از این رو مفاد آن باید به گونه ای تنظیم شود که هیچ گونه ابهامی در کار وجود نداشته باشد. لازم به ذکر است که نبودِ این بخش یا ابهام در آن، میتواند زمینه ساز اختلافات زیادی در آینده شود. بنابراین به دقت بررسی نمایید که قرارداد استخدام، تمام مسئولیت های آموزشی، اجرایی و رفتاریِ مربوط به شما را در بربگیرد. به طور مثال این قرارداد باید به گونه ای باشد که وظایف رایج یک مربی شاملِ برنامه ریزی تمرینات، نظارت بر حضور و غیاب شاگردان، تهیه گزارش پیشرفت ورزشکاران، حفظ نظم و انضباط کلاس، شرکت در جلسات هماهنگی با مدیریت باشگاه و رعایت استانداردهای بهداشتی را به طور دقیق شرح داده باشد. همچنین اگر قرار است مربی ورزشی، هم به عنوان مربی عمومی و هم مربی خصوصی در باشگاه فعالیت کند، قرارداد باید این موضوع را ذکر کند و تعرفه مربی برای هر نوع کلاس را نیز مشخص نماید.
همینطور در صورتی که از مربی انتظار میرود در رویدادها یا مسابقات حضور داشته باشد یا شاگردان را برای آنها آماده کند، این موضوع باید در بخش مربوط به شرح وظایف او در قرارداد، عنوان شود. از دیگر نکات مهمِ این بخش، تعیین ساعاتِ کاری، روزهای فعالیت و نحوه جبران غیبت ها است. چرا که واضح و شفاف بودنِ تمام این نکات، موجب میشود تا مربی و باشگاه، به درک درستی از عملکرد یکدیگر برسند و همکاری موفق تری داشته باشند.
3. تعهدات باشگاه در قبال مربی ورزش و اعضا
بد نیست بدانید همان اندازه که از یک مربی انتظار میرود به وظایف خود عمل کند، باشگاه نیز تعهداتی در قبال مربی و اعضای مجموعه دارد که باید به آنها در قراردادِ همکاری، اشاره شود. یکی از این تعهدات، پرداخت منظم و به موقع دستمزد است که عدم شفافیت در آن میتواند منجر به اختلافات مالی شود. از این رو توجه داشته باشید که در قرارداد شما ذکر شود که باشگاه باید دستمزد مربی را چه زمانی و چگونه پرداخت کند.
یک باشگاه ورزشی همچنین موظف است شرایط مناسبی برای برگزاری کلاس ها فراهم کند. بر این اساس تهیه تجهیزات ورزشی، حفظ ایمنی فضای تمرین، بررسی شرایط ورزشکاران به ویژه افراد زیر 18 سال، از جمله تعهدات باشگاه است. مواردی نظیر پوشش بیمه ای، اطلاع رسانی درباره تغییرات در برنامه کلاس ها و حمایت از مربی در صورت بروز چالش های انضباطی یا حقوقی با شاگردان نیز از جمله وظایفی است که یک باشگاه در قبال اعضای خود دارد و بهتر است برای اطلاع مربی از آنها، این نکات نیز در بخش جداگانه ای در قرارداد ذکر شوند. لازم به ذکر است که وجودِ بند مربوط به تعهدات باشگاه در قبال مربی و اعضا در قرارداد، نشان دهنده مسئولیت پذیری یک باشگاه است و از مربیان ورزشی در برابر آسیب های شغلی محافظت میکند.
4. میزان دستمزد مربی ورزشی و نحوه پرداخت آن
همانطور که در بخش قبلی به این موضوع اشاره کردیم، پرداخت منظم و به موقع دستمزدِ مربی یکی از مهمترین تعهدات یک باشگاه ورزشی است. با این حال مبلغ دستمزد و نحوه پرداخت آن نیز باید در قرارداد بین مربی ورزشی و باشگاه ورزشی ذکر شود. توجه داشته باشید که تعیین دقیق این مبلغ و همینطور زمان و روش پرداختِ آن میتواند از بسیاری از سوءتفاهم ها و اختلافات جلوگیری کند. از این رو در قرارداد باید صراحتاً به این موضوع اشاره شود که دستمزد مربی بر اساس کارِ ساعتی، به صورت روزانه، تعداد جلسات و یا ماهانه تعیین شده است. همچنین از آنجایی که تعرفه کلاس های خصوصی و عمومی با هم متفاوت است، باید قرارداد مشخص کند که مربی برای هر جلسه کلاس عمومی، مبلغی ثابت و برای کلاس خصوصی، مبلغ متفاوتی را دریافت میکند. گفتنی است ذکر عدد دقیق در این موارد از بروز هر نوع ابهامی جلوگیری میکند.
علاوه بر اینها، نحوه پرداخت حقوق نیز مهم است. بنابراین در قرارداد ذکر کنید که آیا مبالغ تعیین شده به صورت نقدی و یا واریز به حساب بانکی پرداخت میشوند. سپس شماره حساب یا کارت، نام بانک و زمان دقیق پرداخت ( مثلاً پایان هر هفته، ابتدای هر ماه یا پس از برگزاری هر کلاس) را به طور مشخص در قرارداد ذکر کنید. در برخی از قراردادها ممکن است در صورت تأخیر در پرداخت، جریمه یا ضمانتی نیز در نظر گرفته شود که در این صورت، این بخش نیز باید به مفاد قرارداد اضافه شود.
5. امکان لغو همکاری و فسخ قرارداد توسط طرفین
ممکن است در طول برگزاری یک ترم، کلاس های ورزشی به دلیل اتفاقات پیشبینی نشده ای نظیر شیوعِ بیماری های همه گیر ( مانند کرونا)، جنگ، تعطیلی ناگهانی باشگاه و یا تغییر شرایط زندگی مربی، دیگر تشکیل نشوند. در این شرایط، بدیهی است که یکی از طرفینِ قرارداد بخواهد آن را فسخ کند. همین امر نیز پیشبینیِ شرایط فسخ قرارداد را در متن توافقنامه ضروری میکند.
به عبارت دیگر در این بخش از قرارداد، طرفین توافق میکنند که تحت چه شرایطی، مربی یا باشگاه میتوانند همکاری را متوقف کنند. به عنوان مثال از جمله دلایل موجهی که برای فسخ قرارداد میتوانند در توافقنامه ذکر شوند عبارتند از: عدم رعایت تعهدات توسط هر یک از طرفین، بروز مشکلات مالی جدی برای باشگاه، عدم حضور مداوم مربی در کلاسها و غیره. البته ناگفته نماند که مدت زمان اعلام فسخ ( مثلاً یک ماه زودتر)، روش اعلام فسخ ( کتبی، تلفنی) و پیامدهای آن ( مانند تسویه حساب مالی یا غرامت) باید دقیقاً در قراداد استخدام ذکر شوند. توجه داشته باشید که تعیینِ شفافِ این شرایط، به هر دو طرف این اطمینان را میدهد که در مواقع لازم میتوانند بدون درگیری های حقوقی، همکاری را به طور قانونی و بدون تنش خاتمه دهند.
6. بیمه و مسئولیت های حقوقی مربی ورزشی
یکی از مزایای قرارداد استخدامی، بیمه کردن مربی است. با این حال در قراردادهای پیمانکاری نیز یکی از مهم ترین نکاتی که باید به آن پرداخته شود، مسئله بیمه و تعیین مسئولیت های حقوقی است. در این بخش از توافقنامه، باشگاه متعهد میشود که مربی را تحت پوشش بیمه حوادث و درمانی قرار دهد. چرا که در شغلی نظیر مربیگری ورزشی، احتمال آسیب دیدگی زیاد است. در چنین شرایطی بیمه، همانند یک پشتوانه برای مربی عمل میکند تا در صورت بروز حادثه یا بیماری، دغدغه ای از بابت هزینه های درمان نداشته باشد. ناگفته نماند بیمه میتواند از طریق سازمان تأمین اجتماعی یا شرکت های خصوصی انجام شود که البته جزئیات آنها باید حتماً در قرارداد ذکر شود.
تعیینِ مسئولیت های حقوقی مربی در قرارداد نیز مهم است. زیرا باید مشخص باشد در صورتی یکی از شاگردان، در حین تمرین آسیب دید، مسئولیتِ آن بر عهده مربی است یا باشگاه؟ تعیین دقیق این موارد، از سوءبرداشت های احتمالی در آینده جلوگیری میکند و مانع از تخلفات مربی یا باشگاه در این زمینه میشود.
7. حق استفاده تبلیغاتی از نام و تصویر مربی ورزش
به طور معمول باشگاه هایی که از مربیان حرفه ای و نامی، در کادر فنی خود استفاده میکنند، تمایل دارند که از نام، تصویر یا برند شخصی مربیان برای تبلیغات مجموعه خود بهره بگیرند. در چنین شرایطی، بهتر است بخش مستقلی در قرارداد به این موضوع اختصاص یابد.
این بخش برای این در توافقنامه قید میشود که مربی بداند باشگاه تا چه اندازه مجاز به استفاده از تصویر یا نام او در تبلیغات محیطی، شبکههای اجتماعی، وبسایت یا بروشورها است. همچنین باید مشخص شود که آیا این استفاده رایگان است و یا مربی درصدی از درآمد حاصل از تبلیغات را دریافت میکند. علاوه بر اینها، نوع و مدت زمان استفاده تبلیغاتی از نام و تصویر مربی ورزشی نیز باید تعیین شود. البته ناگفته نماند که اگر مربی دارای برند شخصی یا پیج اینستاگرامی حرفه ای باشد، این موارد حساسیت بیشتری پیدا میکنند. بنابراین تعیین دقیق این حقوق، نه تنها از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری میکند، بلکه باعث شفافیت در روابط کاری و حفظ اعتبار مربی نیز میشود.
در این میان یادآور میشویم که برای آشنایی کامل با چگونگی ایجاد یک پروفایل ورزشی حرفه ای، میتوانید مقالات دیگر ما را در وبلاگ ورزش اپ مطالعه نمایید. ما در این مجموعه، تمام تلاش خود را به کار گرفته ایم تا ضمن گردآوری و تدوین تمامی مطالب مفید و کاربردیِ ورزشی، امکان آشنایی شما عزیزان با مربیان حرفه ای، باشگاه ها و کسب و کارهای ورزشی را نیز فراهم کنیم. از این رو با مراجعه به ورزش اپ، سامانه جامع نیازمندی های ورزشی ایران؛ میتوانید ضمن بهره مندی از مطالب مفید، اطلاعات لازم در خصوص تورنومنت ها، فرصت های شغلی ورزشی و حتی چگونگی خرید از فروشگاه های تجهیزات باشگاهی را نیز کسب نمایید.
سخن پایانی
این مقاله از ورزش اپ را به بررسی هفت نکته کلیدی حقوقی که هر مربی ورزشی باید پیش از امضای قرارداد با باشگاه در نظر بگیرد، اختصاص دادیم. این نکات شامل نوع قرارداد، شرح وظایف، تعهدات باشگاه، نحوه پرداخت دستمزد، شرایط فسخ، بیمه و استفاده تبلیغاتی از تصویر مربی هستند. با این حال، لازم است اشاره کنیم که یک قرارداد حرفه ای فقط به این هفت بند محدود نمیشود. زیرا موضوعاتی مانند حفظ محرمانگی اطلاعات باشگاه و شاگردان، امکان همکاری مربی با سایر مجموعه ها، تعهد به اخلاق حرفه ای و حتی تعیین چارچوب فعالیت در شبکه های اجتماعی نیز از موارد دیگری هستند که ذکر آنها در متن توافقنامه، مسیر شغلی مربیان را هموارتر کرده و از مشکلات بسیاری در آینده جلوگیری کند. بر این اساس توصیه میکنیم که مربیان بدون عجله و پس از مشورت با افراد متخصص، متن توافقنامه را بررسی کرده و سپس آن را امضا کنند. فراموش نکنید که یک قرارداد حرفه ای تضمین کننده آرامش، امنیت مالی و موفقیت شما در شغل مربیگری است، پس با آگاهیِ کافی، به سراغ آن بروید.
