فرا رسیدن تابستان لذت آبتنی را بیشتر میکند. به همین دلیل است که شنا کردن در استخر، محبوبترین ورزشِ روزهای گرم سال است. شنا نه تنها ورزشی سرگرم کننده است، بلکه یکی از کاملترین فعالیت های بدنی نیز به شمار میرود. همین امر نیز موجب شده است تا این رشته ورزشی، طرفداران خود را در میان کودکان و بزرگسالان داشته باشد و همه دوستدارانِ خود را از فواید جسمی و روحی فراوانی برخوردار سازد.
در کنار همه اینها، افزایش آگاهی عمومی نسبت به سلامت و تناسب اندام و بیشتر شدن تعداد شناگران در فصل تابستان نیز سبب شده است تا کیفیت و ایمنی استخرهای عمومی، اهمیت بیشتری پیدا کند. چرا که بسیاری از مشکلات پوستی، تنفسی یا عفونت های قارچی، نتیجه بی توجهی به نکات بهداشتی و عدم استفاده از تجهیزات و سیستم های استاندارد در طراحی و نگهداری استخرها هستند. بر این اساس یک استخر خوب باید از نظر کیفیت آب استخر، سیستم تصفیه، دمای آب، آببندی استخر و حتی امکاناتی مانند سونا و جکوزی، تمام اصول لازم برای حفظ سلامت افراد را رعایت کند. همین لزومِ رعایت دقیق استانداردهای ایمنی و بهداشتی در محیط استخر نیز موجب شد، بر آن شویم تا در این مطلب از ورزش اپ، به بررسی کامل ویژگی های یک استخر استاندارد بپردازیم. برای آشنایی با این نکات، تا انتهای مقاله همراه ما باشید.
نقش بهداشت در افزایش ایمنی و کیفیت یک استخر عمومی
اصول بهداشتی و رعایت آنها به قدری مهم است که میتوان آن را یکی از مهمترین شاخص های تعیینِ کیفیت یک استخر خوب برشمرد. زیرا بهداشت استخر، نه تنها سلامتِ شناگران را تضمین میکند، بلکه به طور مستقیم بر ایمنی استخر نیز تأثیر میگذارد. همانطور که میدانید افراد زیادی به استخرهای عمومی مراجعه میکنند و همین استفاده مکرر از امکانات نیز، خطر انتقال بیماری های پوستی، باکتریایی و ویروسی را بالا میبرد. در چنین شرایطی اگر فضای استخر، فاقد سیستم های مناسب تصفیه آب و نظارت مستمر بر سطح آلودگی باشد، استخر به راحتی میتواند به محلِ شیوع عفونت ها تبدیل شود.
بر این اساس رعایت نکات بهداشتی مانند دوش گرفتن قبل از ورود به استخر، بررسی مداوم کیفیت آب استخر، کنترل سطح pH و کلر، تمیز بودن کف، دیواره ها و فیلترها و البته نظافت مستمرِ فضاهای عمومی مانند رختکن ها و دوش ها، میتواند نقش چشمگیری را در کاهش خطرات احتمالی ایفا کند. به عبارت دیگر این اقدامات ساده، مانع ورود عوامل بیماری زا به آب شده و شرایط ایمنتری را برای شناگران فراهم میسازد.
گذشته از اینها، ضدعفونی کردن و تمیز نگه داشتن یک محیط عمومی، تجربه ای مطلوبتر از شنا را به همراه دارد و اعتماد کاربران برای مراجعه به استخر و استفاده از امکانات آن را نیز بیشتر میکند. همچنین وقتی یک استخر استاندارد از نظر بهداشتی در سطح مطلوبی قرار دارد، عمر مفید تجهیزات آن نیز بیشتر شده و نیاز به تعمیرات اضطراری در استخر کمتر میشود. در نهایت، میتوان گفت که رعایت اصول بهداشتی، گواهی بر کیفیت بالایِ عملکرد یک استخر است.
رعایت کدام اصول ایمنی در استخرهای شنا ضروری است؟
بدیهی است که علاوه بر بهداشت، رعایت اصول ایمنی نیز برای تضمین سلامت و آسودگی خیال شناگران، ضروری است. به همین دلیل نیز باید مجموعه ای از این اصول در طراحی و بهره برداری از یک استخر استاندارد، مورد توجه قرار بگیرند تا هم احتمال بروز حادثه به حداقل برسد و هم استفاده از استخر برای عموم افراد از کودکان گرفته تا سالمندان، ایمن و لذتبخش باشد. برخی از مهمترین این اصول عبارتند از:
- به کارگیری نردبان ها و دستگیره های مقاوم در محیط استخر
استفاده از تجهیزات مقاوم از جمله نردبان های ضد لغزش و دستگیره های استاندارد در لبه استخرها موجب میشود تا ورود و خروج از آب برای شناگران آسانتر شده و خطر سُر خوردنِ افراد کاهش یابد.
- لزوم استفاده از سطوح ضد لغزش در اطراف استخر
کف سازی مناسب با متریال هایی که مانع از لیز خوردن میشوند، به ویژه در قسمت های مرطوب و پر تردد، از الزامات طراحی یک استخر خوب و استاندارد است.
- استفاده از مواد ضدعفونی کننده استاندارد و بی خطر
برای حفظ کیفیت آب استخر، استفاده از مواد ضدعفونی کننده مطابق با استاندارد های بهداشت جهانی (مثل کلر با دوز مناسب) ضروری است.
- مجهز کردن استخر به سیستم تصفیه پیشرفته
فیلتراسیون قوی و خودکار که امکان حذف ذرات معلق و میکروارگانیسم ها را دارد، نقش مهمی را در حفظ ایمنی و کیفیتِ آب ایفا میکند.
- نظارت مستمر با حضور نجات غریق ها
حضور دائم نیروهای نجات غریق در کنار استخرهای عمومی، سطح ایمنی را به شکل محسوسی بالا میبرد و احتمال بروز حادثه برای شناگران را کاهش میدهد.
- لزوم کنترل سیستمی دمای آب
تنظیم دمای آب در بازه ای مطمئن، مخصوصاً در استخرهای سر پوشیده یا مخصوص آب درمانی، از بروز شوک حرارتی یا مشکلات قلبی در شناگران جلوگیری میکند.
- نصب تابلوهای هشداردهنده در خصوص عمق استخر
مشخص کردن عمق استخر با تابلوهای واضح و استفاده از کف پوشهای رنگی، مانع از ورود اشتباه افراد و کودکان، به نواحی عمیق میشود.
- ساختار صحیح و آببندی اصولی کف و دیواره ها
این امر از نشتی و لغزش جلوگیری کرده و یکی از پایه های ایمنی سازه ای استخر محسوب میشود.
بررسی ابعاد و عمق استاندارد یک استخر عمومی
ساخت هر بنایی نیازمند پایبندی به استانداردهای تعریف شده ای است. در طراحی یک استخر عمومی، توجه به ابعاد مناسب و عمق استخر یکی از این موارد است که میتواند نقشی کلیدی را در افزایش ایمنی و رضایت کاربران ایفا کند. لازم به ذکر است بسته به نوع استفاده و گروه های سنی مختلف، ابعاد و عمق استخر، باید با دقت و طبق ضوابط مشخص شده در آیین نامه های بین المللی یا ملی رعایت شود تا هم استخر از نظر کاربری، عملکرد مطلوبی داشته باشد و هم احتمال بروزِ خطر در آن کاهش یابد.
بر اساس ضوابط تعریف شده، طول استاندارد استخر برای بزرگسالان در اغلب موارد، بین ۲۵ تا ۵۰ متر است. عرض آن نیز بسته به تعداد لاین ها معمولاً بین ۱۲.۵ تا ۲۵ متر طراحی میشود. عمق در این نوع از استخرها بسته به کاربرد ( تفریحی یا حرفه ای) متفاوت است، اما معمولاً در استخرهای عمومی تفریحی، عمق از ۱.۲ متر تا ۲ متر متغیر است. البته در بخش هایی که برای شیرجه در نظر گرفته میشود، عمق استخر باید حداقل ۳.۵ متر باشد تا از آسیب دیدنِ شناگران جلوگیری شود.
با این حال در مورد کودکان، شرایط کاملاً متفاوت است. استخر کودکان باید دارای عمقی بین ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر باشد تا هم آزادی حرکت برای کودک فراهم شود و هم ایمنی او تضمین گردد. همچنین طراحی این بخش باید به گونه ای باشد که در صورت سُر خوردنِ کودک، خطر غرق شدن وجود نداشته باشد. در کنار اینها معمولاً توصیه میشود که کف استخرهای کودک، دارای شیب ملایم و پوشش ضد لغزش نیز باشد.
همانطور که در بخش قبلی نیز به آن اشاره کردیم، نصب تابلوهای هشدار دهنده برای نمایش عمق، از اصول مهم ایمنی استخر به شمار میرود و یک استخر خوب باید به گونه ای طراحی شده باشد که به نیازهای تمام گروه های سنی پاسخ دهد.
نجات غریقها چه نقشی در بالا بردن استانداردهای ایمنی استخرها دارند؟
در هر استخری، حتی با وجود تمام تجهیزات ایمنی، تابلوهای هشدار و سیستم های تصفیه، احتمال بروز حادثه وجود دارد. بنابراین حضور نجات غریقهای آموزش دیده به عنوان یک نیروی انسانی کارآمد، نقشی حیاتی در حفظ جان شناگران و افزایش ایمنی محیط دارد. این امر همچنین یکی از اصلی ترین رکن های استاندارد بودن یک استخر خوب به شمار میرود. چرا که نجات غریقها با حضور مستمر و نظارت مداومِ خود، میتوانند در مواقع بحرانی مانند غرق شدن ناگهانی، تشنج، لغزش یا حتی گرفتگی عضلاتِ افراد به هنگام شنا، به سرعت وارد عمل شوند. این واکنش سریع به قدری مهم است که میتواند یک حادثه مرگبار را به یک نجات موفق بدل کند. با این حال نقش نجات غریقها تنها به لحظه وقوع حادثه محدود نمیشود. این افراد میتوانند با آموزش نکات ایمنی به مراجعه کنندگان، بررسی رفتارهای پر خطر و ایجاد حس اعتماد در محیط، امنیت روانی کاربران را نیز تقویت کنند.
یک نجات غریق حرفه ای باید چه توانایی هایی داشته باشد؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که این افراد باید مهارت کاملی در شناوری، کمک های اولیه، احیای قلبی ریوی (CPR) و کار با تجهیزات نجات مانند حلقه نجات و تیرک های امدادی داشته باشند. آشنایی با شرایط اضطراری در محیط استخر سرپوشیده، جکوزی و حتی فضاهای مربوط به آب درمانی نیز از دیگر مهارت های ضروری یک نجات غریق است. همچنین علاوه بر توانایی بدنی، یک نجات غریق باید از نظر ذهنی نیز هوشیار، صبور و تصمیم گیرندهای قاطع باشد. وجودِ این ویژگی ها موجب میشود تا حضور نجات غریقهای مجرب، نه تنها سطح ایمنی استخر را بالا ببرد، بلکه نشانه ای از مدیریت مسئولانه و رعایت استانداردهای ایمنی در یک استخر خوب نیز باشد.
ضدعفونی کردن آب چطور به بهداشت استخر کمک میکند؟
بدیهی است که یکی از مهمترین عوامل مؤثر در حفظ بهداشت استخر، ضدعفونی کردن صحیح و منظم آب است. آب استخر به دلیل تماس مستقیم با پوست، مو، ترشحات بدن و گاه ورود ذرات خارجی از طریق لباس یا محیط، کاملاً مستعد آلودگی است. به همین دلیل در یک استخر خوب، آب نباید صرفاً زلال به نظر برسد، بلکه باید از نظر میکروبیولوژیکی نیز کاملاً پاک و ایمن باشد.
بسیاری از ما میدانیم که کلر، اصلی ترین مادهای است که برای ضدعفونی کردن آب استخرها مورد استفاده قرار میگیرد. استفاده از این ماده در دوزهای تعریف شده، باکتری ها، ویروس ها و قارچ هایی را که احتمال رشد در محیط مرطوب استخر را دارند، از بین میبرد. اما این مقدار استاندارد چقدر است؟ مقدار کلر آزاد موجود در آب باید در بازه استاندارد ۱ تا ۳ قسمت در میلیون (ppm) تنظیم شود. زیرا پایینتر بودن از این سطح، قدرت ضدعفونی کنندگی کلر را کاهش داده و بالاتر بودن آن نیز ممکن است باعث تحریک پوست، چشم و سیستم تنفسیِ شناگران شود.
جالب است بدانید حال دیگر کلر تنها راه ضدعفونی کردن آب استخر نیست. امروزه در برخی از استخرهای استاندارد از مواد جایگزینی مانند برم، ازن یا سیستم های UV نیز استفاده میشود که در کنار سیستم تصفیه مکانیکی، آب را از ذرات معلق و میکروارگانیسم ها پاک میکنند. با این حال جدا از نوعِ ماده ضدعفونی کننده یا روش تصفیه آب، آنچه که اهمیت دارد، نظارت روزانه بر کیفیت آب استخر است. در نظارت روزانه، آب استخر باید حداقل یکبار در روز از نظر pH و سطح کلر تست شود و سیستم فیلتراسیون آن باید به صورت مداوم روشن باشد. همچنین بسته به حجم استفاده و تعداد مراجعه کنندگان هر استخر، تعویض جزئی آب به صورت هفتگی یا ماهانه ضروری است.
دیگر ویژگی های مهم یک استخر خوب
افزایش کیفیت و کارایی یک استخر استاندارد، در گرویِ رعایت اصول وعواملی چون بهداشت استخر، سیستم تصفیه، کلرزنی استاندارد و رعایت اصول ایمنی است که پیش از این، آنها را مورد بررسی قرار دادیم. اما عوامل دیگری نیز وجود دارند که نقش تعیین کننده ای را در کیفیت یک استخر خوب ایفا میکنند. این ویژگی ها اغلب موارد جزئی تر را در برمیگیرند اما به نوبه خود بر تجربه شناگر و استاندارد کلی استخر، تاثیر دارند. به همین دلیل نیز در ادامه، به بررسی ۸ مورد از این ویژگی ها میپردازیم:
- نورپردازی مناسب
استفاده از نورهای استاندارد و ضد آب هم در استخر سرپوشیده و هم روباز، مهم است. به عبارت دیگر نورپردازی استخر باید به گونه ای باشد که عمق، لبه ها و ورودی های استخر را به خوبی روشن کرده و ایمنی و زیبایی استخر را بیشتر نمایان کند.
- سیستم تهویه مطبوع
تهویه درست هوا در استخرهای سرپوشیده، اهمیت بالایی دارد. زیرا گردش هوا باعث جلوگیری از رشد قارچ و انتشار بوی نامطبوع در استخر شده و احتمال بروزِ احساس خفگی در شناگران را کاهش میدهد.
- کف پوش استاندارد
استفاده از کف پوشهایی با خاصیت ضد لغزش در اطراف استخر از لغزش شناگران به ویژه کودکان جلوگیری کرده و احتمال سقوط افراد و برخورد آنها با زمین را کاهش میدهد.
- وجود دوش و حوضچه ضدعفونی قبل از ورود
طراحی فضایی جهت ضدعفونی کردن شناگران قبل از ورود به استخر، با کاهش آلودگی های خارجی به کیفیت آب استخر کمک میکند و از انتقال آلودگی های پوستی جلوگیری مینماید.
- رختکن و سرویس بهداشتی تمیز و مجهز
هر استخر استانداری باید مجهز به فضای مناسبی برای تعویض لباس، دوش گرفتن و استفاده از توالت باشد.
- امکانات جانبی مانند سونا و جکوزی
وجود هر نوع امکانات جانبی نظیر سونا و جکوزی که فضایی را برای ریلکس کردن عضلات و افزایش گردش خون ایجاد کرده و باعث ارتقاء کلی تجربه شناگر در محیط شود، میتواند یکی دیگر از ویژگی های یک استخر خوب باشد.
- دسترسی مناسب برای افراد دارای محدودیت حرکتی
استفاده از رمپ های مخصوص، صندلی های آسانسوری و طراحی ورودی های بدون پله در استخرها سبب میشود که این فضا برای بهرهمندی تمامی افراد از محیط، مناسب باشد.
- نظارت مستمر و بهره گیری از پرسنل متخصص
حضور مدیر فنی، ناظر بهداشتی، پرستار یا نیروهای خدماتی آموزش دیده در این محیط ورزشی – تفریحی، نقش به سزایی در ارتقاء عملکرد و کنترل کیفیت یک استخر استاندارد دارد.
سخن پایانی
شنا، ورزش کاملی است که علاوه بر ایجاد نشاط، به ارتقاء سلامت جسم و روان افراد نیز کمک میکند. البته به شرط اینکه فعالیت های بدنی آن در استخرِ خوبی انجام بگیرد که اصول ایمنی و نکات بهداشتی لازم را رعایت میکند. بنابراین یک استخر خوب، استخری نیست که تنها ظاهری جذاب و یا آبی زلال دارد. بلکه این استخر باید مجموعه ای از ویژگی ها، تجهیزات و اقدامات اصولی را در خود جای داده باشد تا تجربه ای امن، بهداشتی و دلپذیر را برای تمامی شناگران رقم بزند.
از کیفیت آب استخر و نحوه ضدعفونی کردن آب گرفته تا سیستم تصفیه، کنترل دمای آب، رعایت استانداردهای ایمنی مانند وجود نجات غریق ها، آببندی اصولی، طراحی مناسب برای گروه های سنی مختلف و غیره که همگی در کنار هم، تعریف دقیقی از یک استخر استاندارد را شکل میدهند.
در این مطلب به بررسی تمام این نکات پرداختیم تا بتوانید در فصول گرم سال با دیدی باز، بهترین استخر موجود را برای تفریحات آبی خود انتخاب کنید. با این وجود اگر مایل هستید با دیگر ویژگی های یک مجموعه ورزشی استاندارد و یا سایر ورزش های آبی آشنا شوید، حتماً سایر مقالات ما را نیز در وبلاگ ورزش اپ بخوانید. ورزش اپ، سامانه جامع نیازمندی های ورزشی ایران است که با ارائه مطالب تخصصی ورزشی، معرفی داروخانه ها، باشگاه ها، فروشگاه ها و سایر کسب و کارهای ورزشی و فرصت های شغلی موجود در این زمینه، سعی دارد پاسخگوی تمامی نیازهای ورزشکاران و ورزش دوستان باشد. از این رو شما با مراجعه به این پلتفرم میتوانید ضمن بالا بردن اطلاعات ورزشی خود، به سادگی راهی برای ارتباط با مربیان حرفه ای و مجموعه های ورزشی مورد نظرتان پیدا کنید و از این طریق، خدمات یا محصولات ورزشی مورد نیازتان را دریافت نمایید.
