مهرزاد: والیبال نشسته زندگی‌ام را نجات داد

بر اساس گزارش رسانه ورزش اپ، تارنمای کمیته بین‌المللی پارالمپیک (IPC) طی مطلبی به معرفی مرتضی مهرزاد، ستاره سه دوره از مسابقات پارالمپیک و بلندقامت‌ترین ورزشکار تاریخ این رویداد با قد ۲ متر و ۴۶ سانتی‌متر پرداخته و با او به گفتگو نشسته است. مهرزاد پس از آنکه تیم ملی والیبال نشسته مردان کشورمان توانست در پنجمین مرحله پیاپی از بازی‌های پاراآسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶ به مقام قهرمانی دست پیدا کند، درباره اثرگذاری شگرف این ورزش بر روی روند زندگی‌اش به صحبت پرداخت. او در این باره اظهار داشت: «زندگی من اساساً به دو فصل تقسیم می‌شود؛ دوران پیش از والیبال نشسته و دوران پس از آن.» مهرزاد که به خاطر آبشارهای مهلک و دفاع‌های تاثیرگذارش در سطح جهان شناخته می‌شود، بیرون از میادین ورزشی نیز به خاطر اخلاق فروتنانه اش شهرت دارد. این ورزشکار تیم ملی که با بیماری آکرومگالی به دنیا آمده، سالیان درازی را به خاطر شکل ظاهری‌اش دور از اجتماع و در منزل واقع در یک روستای دورافتاده در شمال کشور سپری کرد. حضور یافتن او در یک شو تلویزیونی نقطه عطف سرنوشت او بود و مسیر آشنایی‌اش با والیبال نشسته را هموار ساخت. مهرزاد درباره آن دوران گفت: «به دلیل شرایط ظاهری‌ام، آن‌قدر احساس شرم و خودآگاهی داشتم که سال‌ها خودم را در خانه محبوس کرده بودم و حتی نمی‌توانستم از خانه بیرون بیایم. اما والیبال نشسته واقعاً زندگی‌ام را نجات داد. این ورزش به من کمک کرد بر آن احساس شرم غلبه کنم و از طریق ورزش دوباره به جامعه بازگردم.»

مسیر پیشرفت و ترقی مهرزاد در رشته والیبال نشسته با شتاب زیادی طی شد. قابلیت‌های جسمانی و تکنیکی این بازیکن، خصوصاً در ورزشی که ارتفاع تور آن یک متر و ۱۵ سانتی‌متر از سطح زمین است، سهم بسزایی در پیروزی‌های تیم ملی ایران داشته است. او تنها چند سال پس از ورود به این عرصه، در رقابت‌های پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو به زمین رفت و در برد تیم ملی برابر بوسنی و هرزگوین در بازی فینال و کسب نشان طلا نقش‌آفرینی کرد. مهرزاد در پارالمپیک ۲۰۲۰ توکیو عنوان بهترین بازیکن تورنمنت را کسب نمود و تیم ایران را در حفظ عنوان قهرمانی یاری رساند. او در رقابت‌های پاریس ۲۰۲۴ نیز پس از به ثمر رساندن بیشترین امتیاز برای تیم کشورمان در فینال مقابل بوسنی و هرزگوین، عنوان برترین مهاجم رقابت‌ها را به خود اختصاص داد.

مهرزاد بر این باور است که والیبال نشسته نه فقط برای شخص او، بلکه برای کلیت جنبش پارالمپیک ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. او در این باره گفت: «والیبال نشسته در کشور ما نخستین رشته ورزشی برای افراد دارای معلولیت است و ما در این رشته از توانمندی بیشتری برخوردار هستیم.» تیم ملی والیبال نشسته آقایان ایران از زمان نخستین حضور کشورمان در مسابقات پارالمپیک سئول ۱۹۸۸، در تمامی دوره‌های این رویداد حضور داشته است. تیم ایران با به دست آوردن هشت مدال طلا از مجموع ۱۰ حضور خود در پارالمپیک و دو مدال نقره در سایر دوره‌ها، به عنوان پرافتخارترین تیم مردان تاریخ این رشته شناخته می‌شود. افتخارات تیم ملی در سال ۲۰۲۶ نیز تداوم یافت. بازیکنان تیم ملی ایران در ماه جولای با غلبه سه بر یک بر تیم بوسنی و هرزگوین در فینال مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۶ واقع در هانگژو چین، نهمین کاپ قهرمانی جهان را بالای سر بردند. سه ماه بعد از آن نیز تیم کشورمان با کسب مقام نخست در مسابقات والیبال نشسته آقایان بازی‌های پاراآسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶، اقتدار خود را در قاره کهن اثبات کرد. از زمان اضافه شدن والیبال نشسته به جدول بازی‌های پاراآسیایی در گوانگژو ۲۰۱۰، مدال طلای این رشته در بخش آقایان همواره به ایران تعلق یافته است. مهرزاد درباره این پیروزی بیان کرد: «این پیروزی و قهرمانی در این رقابت‌ها، بیش از آنکه برای من اهمیت داشته باشد، موجب خوشحالی مردم ایران است.»

در بخش بانوان، هرچند تیم ملی والیبال نشسته بانوان ایران تاکنون موفق به کسب مدال در رقابت‌های پارالمپیک نشده است، اما دختران ملی‌پوش با الگوبرداری از دستاوردهای تیم آقایان، مسیر تکامل و حضور قدرتمندانه‌تر در میادین بین‌المللی را پیگیری می‌کنند. هم‌اکنون هر دو تیم ملی مردان و زنان ایران در میادین مهم جهانی به رقابت می‌پردازند. زهرا نجاتی‌عارف، بازیکن تیم ملی والیبال نشسته بانوان، ضمن اشاره به روند رو به رشد این رشته ورزشی در کشور اظهار داشت: «والیبال نشسته در ایران در حال پیشرفت و توسعه است. ما همچنین از حضور یکی از بهترین مربیان فنی آسیا و جهان بهره‌مند هستیم.» او در ادامه گفت: «در کشورمان قهرمانان جهان در بخش مردان حضور دارند و ما همواره از تجربه و راهنمایی‌های آنها استفاده می‌کنیم که برایمان بسیار ارزشمند است. علاوه بر این، مسابقات متعددی نیز به‌طور مستمر در ایران برگزار می‌شود.»