چهارمین پروژه افشین قطبی در فوتبال ایران

به گزارش ورزش اپ، نام افشین قطبی دوباره به دایره فوتبال ایران بازگشته است؛ نامی که پیش از هرگونه بررسی کارنامه، یادآور یک قهرمانی ماندگار در اذهان است. اکنون این چهره محبوب که پرسپولیسی‌ها او را «امپراتور» می‌نامیدند، شاید برای شروعی دوباره پا به فوتبال ایران بگذارد. گزینه احتمالی هدایت تیم امید، نسل جدیدی از فوتبالیست‌ها را تمرین خواهد داد که در زمان قهرمانی او با پرسپولیس، کودکان خردسالی بیش نبودند. اظهارات اخیر امیرمهدی علوی، نویدبخش این احتمال است؛ سخنگوی فدراسیون فوتبال تایید کرد که گفتگوهای ابتدایی با قطبی صورت گرفته، اما از آنجا که او یکی از چهار کاندیدای موجود است، تصمیم قطعی هنوز اتخاذ نشده است. بنابراین، تا زمان قطعی شدن حضور او روی نیمکت‌های ایران، باید منتظر ماند؛ بازگشتی که در صورت وقوع، یکی از چهره‌های به‌یادماندنی دو دهه اخیر را به متن فوتبال کشور بازمی‌گرداند. آخرین تجربه مربیگری قطبی در ایران به لیگ هجدهم و هدایت تیم فولاد بازمی‌گردد که در اثنای فصل ۱۳۹۷-۱۳۹۸ راهی اهواز شد، ولی در انتهای همان فصل از این تیم جدا شد و جای خود را به جواد نکونام داد. از آن دوران نزدیک به هفت سال سپری شده و هم‌اکنون ممکن است قطبی با عهده‌دار شدن سمتی جدید، به این دوری طولانی‌پایان ببخشد.

با این وجود، برای درک کامل پیوند قطبی و فوتبال ایران باید به تابستان سال ۱۳۸۶ رجوع کرد؛ مقطعی که این مربی ایرانیِ بازگشته از خارج از کشور، با کوله‌باری از تجربه فعالیت در کادر فنی تیم‌های ملی آمریکا و کره جنوبی، هدایت پرسپولیس را پذیرفت. ادبیات متمایز، لبخندهای مداوم و پافشاری همیشگی‌اش بر اصل خودباوری برای موفقیت، او را سریعاً به شخصیتی شاخص بدل ساخت. سرانجامِ آن فصل نیز دقیقاً همان سناریویی بود که برای جاودانگی یک مربی در خاطره هواداران کفایت می‌کند؛ یعنی کسب عنوان قهرمانی در ثانیه‌های پایانی و جشن و سرور در استادیومی که تا دقایقی قبل، جام قهرمانی را از دست‌رفته می‌پنداشت. اکنون بیش از هجده سال از آن افتخارآفرینی می‌گذرد. قطبیِ کنونی با کوله‌باری سنگین‌تر از تجربیات به مقوله بازگشت می‌نگرد و فضای فوتبال ایران نیز طی این سال‌ها دستخوش تحولات فراوانی شده است. با این همه، خاطره نخستین سال حضورش چنان عمیق است که با هر بار مطرح شدن نامش به عنوان گزینه مربیگری، تصاویر آن روزگار زنده می‌شوند. پرونده ملیِ کارنامه او نیز روایتگر ماجرایی مجزا است. قطبی در سال ۱۳۸۸ سکان هدایت تیم ملی بزرگسالان ایران را در دست گرفت، لکن در هموار کردن مسیر سخت صعود به جام جهانی ناکام ماند. در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا نیز تیم تحت هدایتش با کسب سه برد از گروه صعود کرد و سپس در مرحله یک‌چهارم نهایی در برابر کره جنوبی متوقف شد. چنانچه مذاکرات کنونی به سرانجام برسد، او پس از گذشت حدود شانزده سال از آن مقطع، مجدداً به عنوان سرمربی یکی از تیم‌های ملی ایران معرفی خواهد شد. میان این رفت‌وآمدها، قطبی بر روی نیمکت باشگاه‌هایی در کشورهای ژاپن، تایلند، چین و کانادا به فعالیت پرداخت. آخرین تجربه کاری او مربوط به باشگاه ونکوور اف‌سی بود؛ مجموعه‌ای نوپا که وی به عنوان نخستین سرمربی‌اش برگزیده شد و از همان بدو تاسیس، هدایت فنی تیم را عهده‌دار بود. همکاری این دو جانب تابستان سال گذشته خاتمه یافت تا این بخش از دوران حرفه‌ای او نیز ورق بخورد.

با این وجود، هدایت تیم امید برای قطبی -در صورت انتخاب قطعی- تجربه‌ای کاملاً نوین خواهد بود. مربیگری نسلی که گام‌های نخستین را در مسیر حرفه‌ای برمی‌دارد، با هدایت پرسپولیس یا تیم ملی بزرگسالان تفاوت‌های ماهوی دارد. در این مقطع، علاوه بر کسب نتیجه، کشف استعدادها و آماده‌سازی بازیکنان برای گام‌های بعدی از اهمیت بالایی برخوردار است. تجربیات پیشین قطبی در حوزه آموزش فوتبال و فعالیت در بسترها و فرهنگ‌های گوناگون می‌تواند در این مسیر یاری‌گر او باشد، هرچند که پاسخ نهایی را کیفیت عملکرد تیم در میدان مسابقه مشخص خواهد کرد؛ البته این امر مشروط به حصول توافق نهایی است، چه آنکه طی سال‌های اخیر بارها نام او برای تصدی مسئولیت‌های مختلف مطرح شده اما هیچ‌گاه به امضای قرارداد منتهی نشده است.