واکاوی زوایای پنهان پرونده گل‌گهر – چادرملو

به گزارش «ورزش اپ»، انتشار رای قطعی کمیته استیناف فدراسیون فوتبال در ۱۲ مرداد، آن هم هفته‌ها پس از صدور، بار دیگر یکی از بحث‌برانگیزترین پرونده‌های حقوقی فوتبال ایران را به کانون توجه بازگردانده است. ماجرا به رای بدوی کمیته انضباطی در ۱۴ خرداد بازمی‌گردد که نتیجه بازی گل‌گهر و چادرملو را سه بر صفر به سود تیم سیرجانی اعلام کرده بود. با این حال، فدراسیون بدون ارائه توضیحی، این رای را نادیده گرفت و مسیر برگزاری یک تورنمنت سه‌جانبه را در پیش گرفت. اکنون که رای استیناف همان تصمیم بدوی را تایید کرده، می‌توان بررسی کرد که اعلام به‌موقع این رای چه تفاوتی در سرنوشت فوتبال ایران ایجاد می‌کرد.

اولین و حیاتی‌ترین پیامد اعلام به‌موقع رای، شفافیت مسیر صعود گل‌گهر به آسیا بود. اگر از اواخر خرداد مسجل می‌شد که رای بدوی معتبر است و اعتراض چادرملو رد شده، گل‌گهر با اختلاف هفت امتیازی نسبت به چادرملو و پنج امتیازی نسبت به پرسپولیس، بدون هیچ شائبه‌ای مسافر آسیا می‌شد. در آن صورت، حضور گل‌گهر یک حقیقت غیرقابل‌انکار بود، نه صعودی که ماه‌ها پس از پایان فصل همچنان با پرسش‌های متعدد در مورد تضییع حق تیم‌ها مواجه است. تأخیر در اطلاع‌رسانی، در واقع چیزی را از گل‌گهر گرفت که باشگاه آن را حق مسلم خود می‌دانست: یک صعود بدون ابهام.

دومین آسیب بزرگ این تأخیر، تحمیل تورنمنت سه‌جانبه بود که می‌توان آن را یکی از خطاهای مدیریتی بزرگ فدراسیون و سازمان لیگ در سال‌های اخیر دانست. نکته مغفول مانده این است که سهمیه‌های اول و دوم آسیا بر اساس جدول رسمی و پایان‌یافته لیگ مشخص شده بودند، اما برای سهمیه سوم، قواعد بازی ناگهان تغییر کرد. این تورنمنت به هر سه باشگاه گل‌گهر، چادرملو و پرسپولیس خسارت‌های فنی و مالی سنگینی وارد کرد؛ چرا که تیم‌ها ناچار شدند در دوران استراحت، در رقابتی فشرده و بی‌هدف شرکت کنند. در نهایت، قهرمانی چادرملو در این تورنمنت مبنای معرفی نماینده ایران قرار گرفت، در حالی که رای کمیته انضباطی از مدت‌ها قبل تکلیف را روشن کرده بود؛ تورنمنتی که حتی برگزاری آن نیز برای کنفدراسیون فوتبال آسیا وجاهت قانونی نداشت.

پیامد سوم به برنامه‌ریزی باشگاهی مربوط می‌شود. اگر گل‌گهر از ابتدا به‌عنوان نماینده قطعی شناخته می‌شد، می‌توانست با آرامش در حوزه نقل‌وانتقالات و آماده‌سازی بدنی برای رقابت‌های آسیایی برنامه‌ریزی کند. واقعیت این است که حتی اکنون نیز فدراسیون تکلیف سهمیه سوم را به شکل شفاف روشن نکرده و اخبار سفرهای هیأت ایرانی به مقر AFC برای حل مشکل جایگزینی چادرملو همچنان شنیده می‌شود. پرسش اینجاست؛ تیمی که قرار است با چنین حجمی از بلاتکلیفی به مصاف حریفان آماده آسیایی برود، چگونه می‌تواند موفق باشد؟

اما نگران‌کننده‌ترین اثر این تأخیر، ایجاد یک بدعت حقوقی است که هر نتیجه‌ای را به یک دعوای تازه تبدیل می‌کند. اگر گل‌گهر با استناد به رای قطعی به آسیا برود، چادرملو معترض خواهد شد که در تورنمنت فدراسیون قهرمان شده است؛ و اگر چادرملو نماینده بماند، گل‌گهر حق دارد مدعی شود که با برگزاری تورنمنتی فاقد پشتوانه حقوقی، حقش تضییع شده است. فدراسیون با تأخیر در اعلام یک رای بدیهی، پرونده‌ای قابل حل را به یک تناقض ساختاری تبدیل کرده است.

در نهایت، فارغ از استحکام حقوقی رای کمیته استیناف، این پرونده تصویری نگران‌کننده از هزینه‌های تصمیم‌گیری دیرهنگام در ورزش ارائه می‌دهد. اگر رای در زمان مقرر ابلاغ می‌شد، فوتبال ایران هرگز شاهد تورنمنت‌های بی‌ثمر، بلاتکلیفی نمایندگان و بحران‌های حقوقی فعلی نبود. مسئولیت تمامی این آسیب‌ها، مستقیماً متوجه نهادی است که در اجرای وظایف قانونی و اطلاع‌رسانی به‌موقع کوتاهی کرده است.