تصمیم تاریخی ای‌اف‌سی کاملا به سود ایران

بر اساس گزارش ورزش اپ، نشست معرفی و بررسی طرح لیگ ملت‌های آسیا امروز با حضور نمایندگان فدراسیون‌های عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا برگزار گردید، اما کنفدراسیون فوتبال آسیا تا زمان انتشار این خبر، خروجی نشست و مصوبات آن را در پایگاه اینترنتی خود بارگذاری نکرده است. با این وجود، اسناد انتشاریافته گویای آن است که فوتبال ملی قاره کهن در آستانه تحولی اساسی قرار دارد و پیکارهای ملی قاره قرار است در قالب ساختاری سه‌سطحی، منسجم و پیوسته به اجرا درآید. چنانچه این طرح به تصویب نهایی برسد و تیم ملی ایران در سطح نخست جای گیرد، این فرصت فراهم می‌شود تا در اغلب فیفادی‌ها با قدرت‌های سنتی قاره مصاف دهد. اگر ایران جایگاه خود را در میان ۱۸ تیم برتر حفظ کند، به جای جست‌وجوی مداوم برای یافتن حریف تدارکاتی، تقویمی از پیش‌تدوین‌شده خواهد داشت و می‌داند که در هر مقطع زمانی چه تعداد مسابقه و با چه سطحی در پیش دارد. بی‌تردید این رویداد خبری مسرت‌بخش برای فوتبال کشورمان محسوب می‌شود. فدراسیون فوتبال طی سال‌های گذشته در فرآیند گزینش حریفان دوستانه با چالش‌های گوناگونی همچون محدودیت پروازی، مخارج سفر، تحریم‌ها، تغییر تقویم حریفان و انصراف‌های زودهنگام یا دیرهنگام دست‌به‌گریبان بوده است. در فیفادی سپری‌شده نیز تیم ملی پس از ناکامی برابر ازبکستان و روسیه نتوانست سومین بازی مدنظر خود را دایر کند و اردو بدون برگزاری دیدار پایانی خاتمه یافت. لیگ ملت‌های آسیا قادر است بخش عمده‌ای از این بلاتکلیفی‌ها را برطرف سازد.

بر مبنای طرح پیشنهادی، تیم‌های رده نخست در دوره منتهی به انتخابی جام ملت‌های آسیا شش دیدار و در دوره مربوط به انتخابی جام جهانی ۱۲ مسابقه برگزار خواهند کرد. بدین ترتیب، هر تیم حاضر در سطح اول در طول یک چرخه چهار ساله دست‌کم ۱۸ بازی رسمی و از پیش‌برنامه‌ریزی‌شده خواهد داشت. استقرار در سطح نخست، زمینه تقابل مداوم ایران با تیم‌هایی نظیر ژاپن، کره‌جنوبی، استرالیا، عربستان، قطر، عراق و ازبکستان را مهیا می‌کند. این رقابت‌ها به دلیل اثرگذاری مستقیم بر جدول رده‌بندی، صعود و سقوط، انتخابی جام جهانی و جام ملت‌های آسیا، از اهمیت و حساسیت به مراتب بالاتری نسبت به دیدارهای تدارکاتی برخوردارند. همین فشار مسابقات می‌تواند معیاری دقیق‌تر جهت سنجش قابلیت‌های فردی بازیکنان و سطح فنی تیم ملی باشد. ایران از سال ۱۹۷۶ تاکنون موفق به کسب عنوان قهرمانی جام ملت‌های آسیا نشده و نزدیک به نیم قرن است که چشم‌انتظار بازگشت به جایگاه نخست فوتبال قاره است. انجام دیدارهای منظم با برترین‌های آسیا می‌تواند بستری مناسب جهت شناخت دقیق‌تر رقبا و آماده‌سازی تیم ملی برای این تورنمنت قاره‌ای به شمار رود. دیگر شرایط به چند مسابقه انگشت‌شمار در ماه‌های منتهی به جام ملت‌ها خلاصه نمی‌شود و کادر فنی قادر خواهد بود در قالب برنامه‌ای درازمدت، تیم خود را جهت تقابل با مدعیان تجهیز کند.

ساختار مرحله پایانی لیگ ملت‌ها نیز می‌تواند تجربه‌ای نزدیک به فضای جام ملت‌های آسیا پدید آورد. مطابق پیشنهاد کنفدراسیون فوتبال آسیا، هشت تیم صدرنشین سطح اول به مرحله یک‌چهارم نهایی گام می‌گذارند و پس از انجام مسابقات رفت‌وبرگشت، چهار تیم برتر در مرحله‌ای متمرکز شامل نیمه‌نهایی و دیدار پایانی برای تصاحب جام قهرمانی به مبارزه می‌پردازند. ایران از این طریق هر دو سال یک بار این شانس را خواهد داشت که در تورنمنتی جدی برای کسب افتخار بجنگد. افزون بر این، مسابقات یادشده می‌تواند بستر مناسبی برای جوان‌گرایی و انتقال نسل در بدنه تیم ملی فراهم سازد. بازیکنان جوان به جای حضور در دیدارهای تدارکاتی کم‌رمق، در مصاف‌هایی رسمی و سرنوشت‌ساز محک خواهند خورد. البته بهره‌گیری از مهره‌های جوان در چنین سطحی نیازمند تدبیری هوشمندانه است، چرا که هر نتیجه‌ای روی رتبه ایران، مسیر صعود و حتی کیفیت حضور تیم ملی در دوره‌های آتی اثرگذار خواهد بود. حضور در بالاترین سطح، مزیت مهم دیگری نیز برای فوتبال ایران به همراه دارد؛ تمامی ۱۸ تیم این گروه به‌طور مستقیم به جام ملت‌های آسیا راه می‌یابند و نیازی به شرکت در مرحله انتخابی مجزا نخواهند داشت. در بخش مرتبط با انتخابی جام جهانی نیز شش تیم نخست سطح اول مستقیماً جواز حضور کسب می‌کنند و تیم‌های هفتم تا دهم برای تصاحب سهمیه‌های باقی‌مانده راهی پلی‌آف خواهند شد.

با وجود تمامی محاسن، این طرح دغدغه‌هایی را نیز برای تیم ملی ایران به دنبال دارد. اشغال بخش عمده‌ای از روزهای فیفادی با مسابقات درون‌قاره‌ای، فرصت رویارویی با نمایندگان قاره‌های اروپا، آفریقا و آمریکای جنوبی را کاهش می‌دهد. تیم ملی جهت آماده‌سازی در تراز رقابت‌های جام جهانی نیازمند تقابل با سبک‌های متنوع فوتبال است و فدراسیون باید در فاصله‌های زمانی موجود، تمهیداتی برای برگزاری دیدارهای دوستانه برون‌قاره‌ای بین بیندیشد. مسافت‌های طولانی میان شرق و غرب آسیا و هزینه‌های گزاف میزبانی و اعزام نیز از دیگر معضلات این پیکارها خواهد بود. با این همه، برخورداری از تقویمی مدون، تضمین انجام بازی‌های رسمی و رقابت مستمر با مدعیان قاره می‌تواند دستاوردی چشمگیر برای تیم ملی ایران به شمار رود. تیمی که سال‌ها از بی‌نظمی در تنظیم برنامه‌های دیدارهای دوستانه لطمه دیده، با اجرای لیگ ملت‌های آسیا در چارچوبی قرار می‌گیرد که چشم‌انداز سال‌های آتی آن از پیش روشن است. هم‌اینک باید در انتظار اعلام نتایج نشست امروز و موضع‌گیری رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا ماند. در صورت تصویب نهایی، لیگ ملت‌های آسیا برای ایران فراتر از یک جام جدید خواهد بود و می‌تواند به عنوان برنامه محوری آماده‌سازی تیم ملی، کانون آزمایش نسل نو و کوتاه‌ترین مسیر جهت بازگشت به عرصه قهرمانی قاره مطرح شود.