روسای موفق فدراسیون سفر دوست ندارند!

بر اساس گزارش ورزش اپ، شرکت در المپیک و بازی‌های آسیایی برای ورزشکاران و مدیران ورزشی رویداد مهمی محسوب می‌شود؛ رقابت‌هایی که هر چهار سال یک‌بار برپا می‌شوند و فرصت حضور در آن‌ها برای بسیاری از مدیران، تجربه‌ای گرانبها به شمار می‌رود. با این وجود، هنگامی که ظرفیت کاروان‌ها با محدودیت مواجه است و سهمیه‌ها بایستی بر اساس ضوابط کمیته ملی المپیک و شرایط کشور میزبان مدیریت گردند، این سوال پیش می‌آید که اولویت سفر با چه اشخاصی است؛ مدیران یا کسانی که بودنشان مستقیماً در آمادگی و کارایی تیم‌ها تأثیر دارد؟ در اغلب کاروان‌های ورزشی، رؤسای فدراسیون‌ها نیز در لیست اعزامی قرار می‌گیرند و گاهی سمت سرپرستی یا وظایف مدیریتی، زمینه سفر آن‌ها را مهیا می‌سازد. شرکت در چنین مسابقاتی مسلماً مایه افتخار است و از طرف دیگر، این اعزام‌ها ممکن است با امکانات و تسهیلات ویژه‌ای از سوی کمیته ملی المپیک یا کشور میزبان همراه باشد. با این وجود، در زمان محدودیت نفرات، این پرسش مطرح می‌گردد که حضور شخص رئیس فدراسیون در محل برگزاری مسابقات، چه کمکی به تیم ملی می‌کند؟ بازی‌های آسیایی ناگویا مورد مناسبی برای بررسی این مسئله بود. در میان مدیران ورزش ایران، جواد داوری، رئیس فدراسیون بسکتبال، و علیرضا دبیر، رئیس فدراسیون کشتی، ترجیح دادند در این تورنمنت در ژاپن حاضر نشوند و در عوض، گروهی از پرسنل فنی و اجرایی را همراه تیم‌های خود اعزام کنند؛ رویکردی که در کنار دستاوردهای کسب‌شده، تواند پایه و اساسی برای گفتگو پیرامون اولویت‌های سفر باشد.

داوری؛ ۲مدال برنز با ۳تیم فدراسیون بسکتبال با سه تیم شامل پنج‌نفره مردان، سه‌نفره مردان و سه‌نفره زنان در ناگویا حضور یافت. گروه پنج‌نفره مردان با ترکیبی جوان راهی این رقابت‌ها شد و در نهایت به مدال برنز دست یافت؛ افتخاری که به عنوان نخستین مدال کاروان کشورمان در این مسابقات ارزش خاصی پیدا کرد. تیم سه‌نفره مردان نیز موفق شد مدال برنز را کسب کند تا بسکتبال ایران با دو مدال پرونده خود را در این مسابقات ببندد. افزون بر نتیجه، جوانی ترکیب تیم‌های پنج‌نفره و سه‌نفره هم مسئله‌ای قابل توجه بود؛ ۸ بازیکن از این تیم‌ها با تصاحب مدال، مشمول قانون سربازقهرمانی شدند و از این مزیت بهره‌مند گشتند. البته اوضاع برای بسکتبال در ناگویا کاملاً طبق برنامه پیش نرفت. تیم سه‌نفره بانوان که در دور گروهی عملکرد درخشانی داشت و حتی توانست ژاپن، میزبان رقابت‌ها و قهرمان نهایی را از پیش رو بردارد، با بدبیاری بزرگی روبه‌رو شد. آسیب‌دیدگی زانوی فرناز خدامرادی و مهلا عابدی، ترکیب ایران را به شدت تحت تأثیر گذاشت. تیم کشورمان در ادامه با کمبود شدید بازیکن برای تعویض مواجه شد و در آخرین دیدار خود مقابل فیلیپین، فقط با دو بازیکن به زمین رفت. در نهایت، تیم سه‌نفره زنان نتواست روی سکو برود؛ رویداد که با توجه به عملکردهای مرحله گروهی و مصدومیت‌های پیش‌آمده، نمی‌شود آن را صرفاً با تکیه بر نتیجه پایانی قضاوت کرد. در این شرایط، به دست آوردن ۲ مدال برنز از ۳ تیم اعزامی، دستاوردی چشمگیر برای بسکتبال ایران به حساب می‌آمد. این نتیجه در کنار کسب تجربه توسط بازیکنان جوان, ثابت کرد که مدیریت هم‌زمان تیم‌ها و حضور یک فدراسیون در چند شاخه مختلف، پیش از هر چیز نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، پشتیبانی مناسب و گزینش کادر کارآمد است.

کشتی؛ ۶طلا و یک برنز بدون حضور رئیس در رشته کشتی نیز تصمیم رئیس فدراسیون مبنی بر عدم سفر به ناگویا، دستاوردهای خیره‌کننده‌ای به همراه داشت. علیرضا دبیر ترجیح داد در داخل کشور بماند و کادر فنی و اجرایی را در کنار تیم‌های ملی آزاد و فرنگی قرار دهد؛ تیمی‌هایی که در مجموع توانستند ۶ مدال طلا و یک مدال برنز را به نام خود ثبت کنند. اهمیت این آمار زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم کشتی ایران با ترکیب کامل و اصلی خود به ژاپن نرفته بود و برخی از چهره‌های شاخص همچون سعید اسماعیلی، هادی ساروی، رحمان عموزاد و علیرضا مهمدی در این مسابقات غایب بودند. با وجود این، کشتی کشورمان باز هم سهم بزرگی در مدال‌آوری کاروان داشت. اقدام داوری و دبیر در سفر نکردن به ناگویا، در کنار دستاوردهای بسکتبال و کشتی، یک سوال اساسی را پیش روی ورزش کشور می‌گذارد: آیا در رویدادهایی که سهمیه‌های سفر محدود است، حضور شخصی رئیس فدراسیون در کاروان الزامی است؟ از طرف دیگر مدیرانی نیز وجود داشتند که به همراه رئیس فدراسیون، دبیر آن را هم راهی ناگویا کردند. این مسئله لزوماً به مفهوم غیرضروری بودن حضورشان نیست؛ ممکن است تکالیف و برنامه‌های مشخصی برای هر دو نفر تعیین شده باشد. با این وجود، پرسش درباره چگونگی تقسیم وظایف همچنان پابرجا است: هنگامی که رئیس و دبیر هر دو در یک تورنمنت برون‌مرزی به سر می‌برند، چه کسی امور جاری فدراسیون را در داخل مرزها پیگیری می‌کند؟ و کارایی مدیریتی و ورزشی این نهادها در جریان مسابقات و پس از بازگشت کاروان چطور ارزیابی می‌شود؟ این سوالات به ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کنند که دستاورد برخی از رشته‌ها با توقعات فاصله داشته باشد. وزیر ورزش و جوانان نیز در یک گفتگوی تلویزیونی زنده از برخورد با فدراسیون‌هایی که بنا به تشخیص این وزارتخانه در انجام وظایف خود اهمال کرده‌اند و همچنین بازنگری در بودجه آن‌ها خبر داده بود. در چنین فضایی، ارزیابی کارکرد فدراسیون‌ها نباید تنها به شمارش مدال‌ها یا انتشار تصاویر احساسی مدیران بعد از ناکامی‌ها محدود بماند؛ بلکه ضروری است معیارهای شفاف‌تری برای سنجش برنامه‌ریزی‌ها، حمایت از تیم‌ها، انتخاب کادرها و نحوه مصرف منابع اعزام وجود داشته باشد.