خداحافظ دشان، سلام زیدان – چالش‌ها و فرصت‌ها!

به گزارش ورزش اپ، پس از شکست تیم ملی فرانسه در فینال جام جهانی ۲۰۲۲ مقابل آرژانتین، زمان نوسازی تیمی که در سال ۲۰۱۸ فاتح جهان شده بود، فرا رسید. دیدیه دشان و دستیارش، گی استفان، این تحول را پروژه‌ی «اکسیژن‌رسانی» نام نهادند. با خداحافظی ستاره‌هایی همچون هوگو لوریس، رافائل واران، آنتوان گریزمان و اولیویه ژیرو، نسلی پرامید متشکل از بازیکنانی نظیر ویلیام سالیبا، مایکل اولیسه، دزیره دوئه، بردلی بارکولا و رایان شرکی در کنار فوق‌ستاره‌هایی مثل کیلیان امباپه و عثمان دمبله، بدنه اصلی خروس‌ها را تشکیل دادند. با تکیه بر این پشتوانه انسانی و نتایج درخشان در دو دوره پیشین جام جهانی، فرانسه به عنوان بخت اصلی قهرمانی شناخته می‌شد؛ باوری که تنها مختص رسانه‌ها نبود و پاتریک ویرا، قهرمان جام جهانی ۱۹۹۸ نیز بارها در شبکه ITV بر آن صحه گذاشت. شروع مسابقات با ده گل زده و پیروزی‌های مقتدرانه در مرحله گروهی مقابل سنگال، عراق و نروژ، و در ادامه برتری مقابل سوئد، پاراگوئه و مراکش، نوید روزهای درخشان را می‌داد، به‌طوری که شاگردان دشان تا نیمه‌نهایی گلی دریافت نکردند و امباپه نیز با هشت گل در صدر جدول گلزنان قرار داشت. اما با شکست قاطع مقابل اسپانیا در دالاس، رؤیای قهرمانی پایان یافت.

پس از این شکست، فضای رختکن فرانسه به گفته نشریه اکیپ، در سکوت مطلق فرو رفت. دشان در کلامی کوتاه از بازیکنان خواست که این نتیجه را در پیوند با عملکرد کلی‌شان در تورنمنت بسنجند و زحمات خود را فراموش نکنند. برای دشان، این دیدار به مثابه ایستگاه آخرِ حضور ۱۴ ساله‌اش روی نیمکت تیم ملی بود و حالا نگاه‌ها به سمت زین‌الدین زیدان، پرافتخارترین چهره فوتبال فرانسه، دوخته شده است. گی استفان در ماه مارس در گفت‌وگو با اتلتیک گفته بود: «مردم تغییر را دوست دارند و زیزو هم چهره‌ای بسیار محبوب است.» گمانه‌زنی‌ها پیرامون حضور زیدان با اظهارات فیلیپ دیالو، رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه، که از مذاکره با پنج گزینه فرانسوی سخن گفته بود، قوت گرفت.

دشان در سومین رویارویی با لوئیس دلافوئنته، باز هم اسیر برنامه‌های تاکتیکی اسپانیا شد. تسلط مثلث میانی اسپانیا شامل فابیان رویس، رودری و دنی اولمو، فضای میان خطوط فرانسه را از بین برد. بدشانسی بزرگ فرانسه، مصدومیت ویلیام سالیبا در دقیقه ۲۹ بود. سالیبا که ماه‌ها با درد کمر دست‌وپنج نرم می‌کرد، پیش‌تر گفته بود: «چند ماه است با دردهای جزئی بازی می‌کنم. جام جهانی هر چهار سال یک بار برگزار می‌شود؛ باید دندان روی جگر گذاشت. صددرصد آماده نیستم، اما خیلی‌ها هم شرایط مشابهی دارند.»

مشکلات فرانسه به مصدومیت سالیبا ختم نشد؛ آدرین رابیو به دلیل فشار بازی تعویض شد، مایکل اولیسه زیر پرس سنگین رودری محو گشت و ارتباط میان امباپه و اولیسه کاملاً قطع شد. عثمان دمبله نیز روز کم‌فروغی داشت تا طرح تاکتیکی دشان برای یارگیری نفر به نفر، با شکستی تمام‌عیار مواجه شود. امباپه بعد از مسابقه گفت: «در پرس هماهنگی لازم را نداشتیم.»

دشان که همواره به محافظه‌کاری شهره بود، در این جام آزادی عمل بیشتری به بازیکنان داد، اما ناکامی در برابر اسپانیا او را به سبک سنتی‌اش بازگرداند. نقطه قوت واقعی دشان، مدیریت انسانی گروه بود؛ ویژگی‌ای که او را شبیه به کارلو آنچلوتی در تیم ملی برزیل جلوه می‌داد. رابطه صمیمی دشان و بازیکنان، به‌ویژه پس از درگذشت مادر سرمربی، نمایان بود. گی استفان درباره دشان می‌گوید: «باید بتوانی استعدادهای هر بازیکن را بشناسی، افراد را کنار هم نگه داری، روان‌شناس خوبی باشی، استراتژیست باشی و مسئولیت نتایج را بپذیری. دیدیه آرامش را به گروه منتقل می‌کند. او آرام است و همین یکی از دلایل موفقیتش بوده است.»

برخلاف تورنمنت‌های پیشین، اردوی فرانسه فضایی کاملاً آرام و حرفه‌ای داشت. استقرار در هتل فور سیزنز بوستون، حمایت‌های نمادین در اتاق‌های بازیکنان و حضور چهره‌هایی مثل پل پوگبا، محیطی ایده‌آل را برای تیم فراهم کرده بود. با این حال، فرانسه با چالش‌های غیرفنی نیز دست‌وپنجه نرم کرد؛ از گرمای طاقت‌فرسای فیلادلفیا تا حواشی نژادپرستانه علیه امباپه توسط برخی مقامات سیاسی پاراگوئه و اظهارات جنجالی ماریانو راخوی درباره ملیت بازیکنان فرانسه که با واکنش شدید مقامات فرانسوی همراه شد.

پس از بازی مقابل پاراگوئه، امباپه که با نژادپرستی مواجه شده بود، گفت: «اگر لازم باشد دستمان را داخل لجن کنیم، این کار را می‌کنیم. فوتبال فقط نمایش‌های زیبا نیست.» دشان نیز در دفاع از کاپیتانش گفت: «بعضی‌ها امباپه را مثل یک دیکتاتور نشان می‌دهند، در حالی که حقیقت دقیقاً برعکس است. او رهبر واقعی این تیم است و من خوشحالم که کاپیتان ماست.»

در نهایت، مصدومیت‌ها و افت فنی ستاره‌ها در نیمه‌نهایی، کار فرانسه را تمام کرد. رایان شرکی پس از این شکست تلخ گفت: «شاید وقتی همه چیز بیش از حد آسان پیش می‌رود، تصور می‌کنیم از بقیه بالاتریم.» اکنون میراث دشان به زیدان سپرده می‌شود؛ مأموریتی دشوار که تنها با کسب قهرمانی جهان، مشابه دوران بازیگری‌اش، تکمیل خواهد شد.