تیم ملی یک شبه 4 سال جوان شد!

بر اساس گزارش ورزش اپ، هنگام تولد امیرحسین فارسی، کمتر از دو ماه تا نخستین حضور امیر قلعه‌نویی روی نیمکت تیم ملی در جام ملت‌ها باقی مانده بود. حالا بعد از گذشت نوزده سال، وینگر تیم خیبر به عنوان جوان‌ترین بازیکن توسط همان سرمربی برای سفر به بصره فراخوانده شده است تا شاید از حالا برای جام ملت‌های سال آینده آماده شود. با این حال، او تنها چهره جدید اردوی ملی نیست و در این فهرست غیرمنتظره، نام پنج بازیکن دیگر نیز دیده می‌شود که برای نخستین بار در دوران این سرمربی دعوت می‌شوند. نکته قابل توجه این است که در میان تازه‌واردها، فرعباسی و رزاق‌پور تنها نفراتی هستند که بیش از بیست و سه سال سن دارند.

از چهار دروازه‌بانی که قلعه‌نویی نامشان را نوشته، دو نفر نخستین بار است که به جمع بزرگسالان راه می‌یابند. حبیب فرعباسی، گلر ۲۹ ساله استقلال، به همراه ادیب زارعی، دروازه‌بان ۲۳ ساله شمس‌آذر، در کنار پیام نیازمند و محمد خلیفه در این فهرست قرار گرفته‌اند. غیبت علیرضا بیرانوند شرایط را برای دعوت این دروازه‌بانان فراهم کرده است. همچنین یک استقلالی دیگر هم برای نخستین بار دعوت شده؛ اسماعیل قلی‌زاده، هافبک هجومی ۲۰ ساله آبی‌پوشان، به همراه افشین صادقی، وینگر ۲۱ ساله نساجی، به تنهایی با فارسیِ ۱۹ ساله، سه بازیکن جوانِ گروه شش‌نفره جدید را تشکیل می‌دهند. جوان‌ترین بازیکن دعوت‌شده نسلی است که یک دهه از فرعباسی و رزاق‌پور کوچک‌تر است. اسامی نفرات تازه‌وارد به این شرح است: ۱- حبیب فرعباسی: استقلال، دروازه‌بان، ۲۹ سال ۲- ادیب زارعی: شمس‌آذر، دروازه‌بان، ۲۳ سال ۳- ابوالفضل رزاق‌پور: فولاد، دفاع چپ، ۲۹ سال ۴- اسماعیل قلی‌زاده: استقلال، هافبک وسط، ۲۰ سال ۵- امیرحسین فارسی: خیبر، وینگر، ۱۹ سال ۶- افشین صادقی: نساجی، وینگر، ۱۹ سال

مهدی طارمی، شجاع خلیل‌زاده و احسان حاج‌صفی که در لیست پیشین برای مصاف با ازبکستان و روسیه حضور داشتند، این بار غایبان اردو به شمار می‌روند. بازیکنان دعوت‌شده به بصره به‌طور میانگین ۱۴.۵ بازی ملی در کارنامه دارند. با محاسبه سن نفرات دو فهرست در تاریخ ۱۷ آبان (زمان اعلام اسامی بصره)، میانگین سنی از ۲۹.۶ سال در لیست قبلی به ۲۶.۱ سال در فهرست جدید کاهش یافته است.

تیمی که سهمیه حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ را به دست آورد، در آغاز آن تورنمنت میانگین سنی ۳۰.۳ سال را داشت. سن همان ۲۶ بازیکن در زمان اعلام فهرست بصره معادل ۳۰.۷ سال برآورد می‌شود و بر همین اساس، ترکیب کنونی ۴.۶ سال جوان‌تر از مجموعه جام جهانی است. در جام ملت‌های ۲۰۲۳ قطر نیز قلعه‌نویی با میانگین سنی ۲۹.۵ سال قدم به مسابقات گذاشت که این رقم ۳.۴ سال بیشتر از لیست بصره است. برای یافتن اردویی جوان‌تر در تاریخچه تیم ملی از سال ۲۰۱۳ به بعد، باید به سال ۱۳۹۴ رجوع کرد؛ زمانی که کارلوس کی‌روش در مسیر انتخابی جام جهانی ۲۰۱۸، دو بار در ماه‌های شهریور و آبان ترکیب‌هایی با میانگین سنی زیر ۲۶ سال روانه میدان کرد که در آن زمان سعید عزت‌اللهی ۱۸ ساله و سردار آزمون ۲۰ ساله بودند.

اکنون پس از گذشت یازده سال، همان دو بازیکن از باتجربه‌های اردو محسوب می‌شوند و فارسی و قلی‌زاده برای نخستین بار در کنار آن‌ها قرار گرفته‌اند. نکته جالب توجه اینکه در حال حاضر سردار آزمون و سعید عزت‌اللهی در آستانه ثبت صدمین بازی ملی خود، به عنوان دو کاپیتان تیم ملی شناخته می‌شوند و با کنار رفتن بازیکنانی چون طارمی، حاج‌صفی و جهانبخش، راهبران اردوی ایران در خاک عراق به حساب می‌آیند. میانگین سنی تیم ملی در جام ملت‌های ۲۰۰۷ با هدایت شخص قلعه‌نویی، ۲۶.۹ سال بود. با در نظر گرفتن سن بازیکنان در شروع هر رقابت، آن تیم تنها نماینده ایران از جام جهانی ۲۰۰۶ تاکنون است که با میانگین سنی کمتر از ۲۷ سال راهی تورنمنتی بزرگ شده است.

این آمار به خوبی ابعاد جوان‌سازی انجام‌شده در تیم ملی را نمایان می‌کند: میانگین سنی لیست تیم ملی: ۲۶.۱، میانگین سنی فیفادی پیشین: ۲۹.۶ (معادل ۳.۵ سال کاهش)، میانگین سنی در جام جهانی ۲۰۲۶ برابر با ۳۰.۷ (معادل ۴.۶ سال کاهش) و میانگین سنی در جام ملت‌های ۲۰۲۳ برابر با ۲۹.۵ (معادل ۳.۴ سال کاهش).

بر اساس تقویم جدید کنفدراسیون فوتبال آسیا، جام ملت‌ها از ۲ دی ۱۴۰۶ در عربستان آغاز می‌شود و قلعه‌نویی فرصت دارد تا دو سال بعد، تیمی حتی جوان‌تر از نخستین دوره حضورش را راهی این مسابقات کند. تیم ملی ایران روز ۲۳ آبان در بصره به مصاف فلسطین می‌رود و سه روز بعد رودرروی عراق قرار می‌گیرد. برای امیرحسین فارسی و پنج بازیکن تازه‌وارد دیگر، این دو دیدار نخستین فرصت پوشیدن پیراهن بزرگسالان تیم ملی است. جوان‌ترین بازیکن تیم ملی امیرحسین فارسی ۱۹ ساله و مسن‌ترین آن‌ها سردار آزمون ۳۲ ساله است.

البته پرسش اصلی اینجاست که آیا این چهره‌های جوان توانایی در دست گرفتن هدایت تیم ملی را دارند و می‌توانند درخشش خود را در لیگ برتر تداوم ببخشند تا حداقل تا جام ملت‌های آسیا بقای خود را در ترکیب تیم ملی تضمین کنند؟ و از آن مهم‌تر، آیا کادرفنی تصمیم قطعی خود را برای جوان‌گرایی اتخاذ کرده است یا کنار گذاشتن ده بازیکن باتجربه صرفاً به همین اردو خلاصه شده و آن‌ها بار دیگر راه بازگشت به هتل المپیک و اردوی ملی را پیدا خواهند کرد؟