نامه استقلال به فیفا و آخرین آپدیت پرونده آسانی

بر اساس گزارش ورزش اپ، ریشه این ماجرا به نامه‌ای بازمی‌گردد که باشگاه استقلال در شانزدهم مردادماه و از مسیر فدراسیون فوتبال ایران برای فیفا ارسال کرده و در آن جویای وضعیت قرارداد آسانی و شرایط به‌کارگیری این بازیکن در زمان تنبیه انضباطی باشگاه در زمینه نقل‌وانتقالات شده است. نکته برجسته این مکاتبه، اذعان آشکار استقلال به دریافت نامه مربوط به فسخ قرارداد آسانی است. برپایه داده‌های موجود، باشگاه استقلال بیان کرده که در چهاردهم ژوئیه ۲۰۲۶ معادل با بیست‌وسوم تیرماه ۱۴۰۵، نامه بر هم خوردن قرارداد را از وکیل این بازیکن تحویل گرفته و پس از آن نیز دست به امضای توافق‌نامه دیگری با او زده است. همچنین این باشگاه از نهاد بین‌المللی فوتبال خواسته درباره پیامدهای حقوقی این توافق و ضرورت ثبت دوباره بازیکن اظهار نظر کند. این نامهه‌نگاری در کنار رأی کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال معنا پیدا می‌کند؛ رأیی که در آن به ثبت نرسیدن پایان قرارداد در فدراسیون و رد نامه‌های انتشاریافته در رسانه‌ها از سوی استقلال پرداخته شده است. حالا این پرسش جدی مطرح است که آیا استقلال در نامه ارسالی به فیفا، دریافت همان نامه‌ای را تأیید کرده که در جریان بررسی‌های داخلی، وجود یا اصالت آن را رد کرده بود؟ اگر هر دو موضع‌گیری متوجه یک نامه واحد باشد، با تناقضی آشکار در مواضع رسمی باشگاه روبه‌رو خواهیم شد؛ مسئله‌ای که مدیران استقلال باید درباره آن پاسخگو باشند. البته تایید وصول نامه لزوماً به معنی پذیرش اعتبار قانونی فسخ نیست و برای اثبات این تناقض، نیازمند تطبیق متن کامل نامه فیفا با دفاعیات باشگاه هستیم.

چرا این نامه بررسی نشد؟ جهت پاسخ به این ابهام، باید میان قوانین داخلی فوتبال کشور و ضوابط مجامع بین‌المللی تفاوت قائل شد. بر اساس دستورالعمل‌های داخلی فوتبال ایران، هر بازیکنی چه ایرانی و چه خارجی، برای خاتمه دادن به قرارداد خود باید این مسئله را به‌شکل رسمی در فدراسیون فوتبال به ثبت برساند. از این رو، تا زمان ثبت نشدن این جدایی، کمیته انضباطی نمی‌تواند تنها با استناد به نامه فسخ، قرارداد را رسماً پایان‌یافته قلمداد کند. به همین دلیل، نمی‌شود به صرف پافشاری کمیته انضباطی بر عدم ثبت فسخ، به عملکرد این نهاد خرده گرفت؛ زیرا این کمیته ناچار است برپایه آیین‌نامه‌های داخلی تصمیم‌گیری نماید. با این وجود، در رسیدگی مجامع خارجی نظیر کنفدراسیون فوتبال آسیا و دادگاه حکمیت ورزش، اعتبار قانونی فسخ قرارداد لزوماً به ثبت آن در فدراسیون وابسته نیست. به‌زبان ساده، ممکن است فسخی در فدراسیون ثبت نگردد، اما مرجع بین‌المللی برای سنجش اعتبار حقوقی آن، به دلایل جدایی، نامه‌های ردوبدل‌شده و تفاهم‌نامه‌های طرفین استناد کند. زیرا یک قرارداد میتواند با ارسال یک ایمیل ساده از طرف بازیکن به باشگاه فسخ شده محسوب شود به همین دلیل، نامه استقلال به فیفا از زاویه‌ای دیگر حائز اهمیت است: این نامه مشخص می‌کند باشگاه در چه تاریخی از اعلام فسخ آگاه شده و پس از آن چه توافقی با آسانی به سرانجام رسانده است. این داده‌ها شاید در تحلیل وضعیت قراردادی بازیکن و قانونی بودن بهره‌گیری از او در ایام محرومیت نقل‌وانتقالاتی استقلال تاثیرگذار باشد. بر اساس اخبار منتشرشده، کمیته انضباطی AFC نیز از وجود این نامه آگاه بوده و خواستار تحویل آن از سوی فدراسیون فوتبال ایران شده است. در صورت اثبات این امر، باید شفاف‌سازی شود که کنفدراسیون فوتبال آسیا با چه نیتی این نامه را تقاضا کرده و مفاد آن چه پیوندی با پرونده داشته است. البته این مسئله به‌خودی‌خود گویای کوتاهی ارکان داخلی فدراسیون در انجام تکالیفشان نیست. افزون بر این، صرف آگاهی سرپرست دبیرکلی فدراسیون از وجود این مکاتبه، بدون بررسی سوابق ثبت و ارجاع آن، برای قضاوت درباره قصور یا اقدام عمدی افراد کفایت نمی‌کند.

توافق مجدد با آسانی؛ گره اصلی پرونده درخواست استقلال از فیفا بازتاب‌دهنده این حقیقت است که باشگاه درباره تبعات حقوقی توافق تازه با آسانی و جواز استفاده از وی در دوران محرومیت نقل‌وانتقالاتی دچار تردید بوده است. بدیهی است که مطرح کردن این سوال از فیفا، به‌هیچ‌وجه به معنای اعتراف به تخلف نیست. چالش اصلی اینجاست که اگر قرارداد آسانی به‌درستی فسخ شده و پس از آن تفاهم‌نامه تازه‌ای میان او و استقلال منعقد گشته، آیا این توافق به منزله جذب مهره‌ای جدید است و در نتیجه، مشمول محدودیت‌های نقل‌وانتقالاتی باشگاه می‌گردد یا خیر؟ زیرا محرومیت استقلال از ثبت بازیکن جدید میباشد و باشگاه استقلال در پی آن است بداند اگر قرارداد قبلی با آسانی فسخ شده است توافق جدید او را از شمایل بازیکن جدید در می‌آورد یا خیر. اگر او بازیکن جدید محسوب شود قطعا ثبت آن و حضور او در مسابقات غیرمجاز محسوب می‌شود. پاسخگویی به این ابهام در گرو اعتبار حقوقی فسخ پیشین، ماهیت تفاهم جدید و مقررات حاکم بر محرومیت استقلال است. ماجرای عدم ارسال فهرست استقلال برای رقابت‌های آسیایی در سال ۱۳۸۵ همچنان نمونه‌ای از خطاهای مدیریتی با پیامدهای سنگین در فوتبال ایران است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد بی‌دقتی در امور حقوقی و اجرایی فوتبال می‌تواند هزینه‌هایی فراتر از یک پرونده انضباطی به همراه داشته باشد.