بی‌توجهی عجیب سازمان لیگ به دربی لندن!

به گزارش ورزش اپ، عصر یکشنبه هفته آینده، هم‌زمان با برگزاری نبرد حساس میان آرسنال و چلسی در لیگ برتر انگلیس که به Super Sunday معروف است، سوت آغاز مسابقه استقلال و آلومینیوم اراک در لیگ داخلی نیز به صدا درخواهد آمد. برای هواداران فوتبال، این تداخل زمانی یک «پارادوکس لذت‌بخش اما دردناک» است که آن‌ها را میان تماشای سطح بالای فوتبال اروپا و علاقه به تیم‌های داخلی، دچار تردید می‌کند. با وجود اینکه سازمان صداوسیما مشتاق بود تا این دیدارها در ساعات مجزا برگزار شود تا از ظرفیت حداکثری برای جذب آگهی بهره ببرد، اما برنامه بازی‌ها تغییر نکرد. دلیل این موضوع در یک مفهوم اقتصادی نهفته است: حق پخش تلویزیونی.

در لیگ‌های معتبر دنیا به‌ویژه لیگ برتر انگلیس، تعیین زمان مسابقات نه توسط سازمان لیگ، بلکه بر اساس توافق با غول‌های رسانه‌ای انجام می‌پذیرد. این شبکه‌ها با پرداخت میلیاردها دلار، حق تعیین ساعت و روز بازی‌ها را در اختیار می‌گیرند و باشگاه‌ها نیز به دلیل وابستگی درآمدی به این مبالغ، از آن تبعیت می‌کنند. اما در ایران وضعیت متفاوت است؛ باشگاه‌ها و سازمان لیگ درآمد مستقیمی از پخش تلویزیونی ندارند و در نتیجه، نیازی نمی‌بینند که برنامه‌ریزی خود را با خواسته‌های صداوسیما یا راحتی مخاطبان هماهنگ کنند.

بی‌توجهی به تداخل زمانی این دو بازی، بیش از آنکه ناشی از ضعف مدیریتی باشد، نشان‌دهنده نقص در ساختار اقتصادی فوتبال ایران است. وقتی پخش تلویزیونی به عنوان یک «خدمات رایگان اجباری» تلقی شده و باشگاه‌ها به درآمدهای پایدار حاصل از حق پخش دسترسی ندارند، این زنجیره ارزش دچار گسست می‌شود. در این وضعیت، رسانه به دلیل کاهش مخاطب متضرر می‌شود، باشگاه‌ها از نقد کردن ارزش مسابقاتشان محروم می‌مانند و در نهایت، هوادار به عنوان مشتری اصلی، قربانی این بی‌برنامگی می‌شود. تا زمانی که فوتبال ایران به مدل اقتصادی استاندارد بر پایه حق پخش واقعی نرسد، این چرخه معیوب ادامه خواهد داشت و هیچ‌کس از این ساختار نفع مالی نمی‌برد. مجتبی فریدونی